Bosna Hersek'te 1995 yılında 8 binden fazla Boşnak erkeğin öldürüldüğü Srebrenitsa soykırımından mahkûm olan eski Sırp general Ratko Mladiç, Sırbistan'da düzenlenen askeri törenle defnedildi. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından 'Bosna Kasabı' olarak anılan Mladiç'in cenaze merasimi, Sırp ordusu tarafından resmi askeri tören olarak icra edildi. Bu karar, soykırım mağdurları ve uluslararası toplum tarafından sert tepkiyle karşılandı.
Mladiç'in Savaş Suçları ve Cenaze Töreninin Detayları
Ratko Mladiç, 1992-1995 Bosna Savaşı sırasında Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordusu'nun başkomutanıydı. Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından 2017'de soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. 2022'de temyiz mahkemesi cezasını onadı. Mladiç, 2022 yılında 79 yaşında cezaevinde hayatını kaybetti. Cenazesi, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'daki Novo Groblje mezarlığında toprağa verildi. Törene Sırp ordusundan üst düzey subaylar, gaziler ve ailesi katıldı. Askeri bando eşliğinde gerçekleşen tören, Sırbistan devletinin Mladiç'i bir kahraman gibi onurlandırdığı yönünde yorumlandı.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Gerilim
Karar, başta Bosna Hersek olmak üzere bölge ülkeleri ve uluslararası kuruluşlar tarafından kınandı. Bosna Hersek'in Boşnak üyesi Denis Zvizdić, törenin 'soykırımı inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtti. Srebrenitsa Anneleri Derneği, Sırbistan'ın 'savaş suçlularını yücelterek adaleti yeniden yaraladığını' açıkladı. Avrupa Birliği ve ABD Dışişleri Bakanlığı, Sırbistan'ı 'uluslararası hukuku ve soykırım kurbanlarının anısını saygı göstermeye' davet etti. Sırbistan hükümetinden ise resmi bir açıklama yapılmadı; ancak Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić daha önce Mladiç'i savunan açıklamalarda bulunmuştu. Bu olay, Sırbistan'ın AB üyelik sürecinde 'komşularla iyi ilişkiler' ve 'savaş suçlarıyla yüzleşme' kriterlerine aykırı bir adım olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Balkanlar'da istikrar ve barışın korunmasına büyük önem vermektedir. Sırbistan'ın soykırım hükümlüsü Mladiç'e askeri tören düzenlemesi, bölgesel barış ve adalet duygusunu zedeleyerek Bosna Hersek'teki hassas dengeleri yeniden gerginleştirebilir. Bu durum, Türkiye'nin arabuluculuk girişimlerini ve Balkanlar'daki barışçıl çözüm çabalarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Avrupa Birliği ile yürütülen diyalog sürecinde Sırbistan'ın yüzleşme eksikliği, AB'nin genişleme politikalarına gölge düşürebilir. Türkiye, bölgede kalıcı barış için tüm tarafları uluslararası hukuka saygı göstermeye ve geçmişle yüzleşmeye davet etmelidir.
