Sırbistan'da 2023 yılında Belgrad'daki Vladislav Ribnikar İlkokulu'nda meydana gelen ve 9 kişinin hayatını kaybettiği silahlı saldırı olayında, saldırganın ebeveynleri yeniden yargılama sürecinde hapis cezalarına çarptırıldı. Olay, ülke tarihinin en kanlı okul saldırısı olarak kayıtlara geçmişti. 13 yaşındaki Kosta Salih, 3 Mayıs 2023 sabahı babasına ait silahlarla okula girerek 8 kız öğrenci, bir erkek öğrenci ve bir okul güvenlik görevlisini öldürmüştü. Olay sonrası başlatılan soruşturmada, ebeveynlerin oğullarının silahlara erişimine izin vermekle suçlanmıştı.
Olayın arka planı ve yargı süreci
Kosta Salih'in ebeveynleri, Miljko ve Ivana Salih, ilk yargılamada Kasım 2023'te mahkeme tarafından suçlu bulunmuş ancak cezaları teknik bir nedenle bozulmuştu. Yeniden yargılama sürecinde Belgrad Yüksek Mahkemesi, Miljko Salih'i çocuğunun silah bulundurmasına izin vermekten 14 yıl 6 ay, Ivana Salih'i ise ihmalkârlıktan 3 yıl hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme, babanın evinde yasal olarak bulunan silahlara oğlunun erişimini engellemediği için asli, annenin ise ihmalkâr davranarak tali kusurlu olduğuna hükmetti. Kosta Salih ise olay anında 14 yaşını doldurmadığı için Sırbistan'da cezai ehliyete sahip değildi ve tedavi amaçlı bir kuruma yerleştirildi. Dava, Sırbistan'da aile içi silah güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Sırbistan, Batı Balkanlar'da kişi başına düşen sivil silah sayısı açısından dünyada ilk sıralarda yer alıyor. Bu olay, ülkede silah yasalarının sıkılaştırılması taleplerini gündeme taşıdı. Olayın ardından hükümet, kısa süreli bir silah affı ilan etmiş ve yasa dışı silahların teslim edilmesi çağrısı yapmıştı. Saldırı, Avrupa'da okul güvenliği ve çocukların silahlara erişimi konusunda tartışmaları da beraberinde getirdi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin benzer davalarda verdiği kararlar, bu tür olaylarda ebeveyn sorumluluğunun sınırlarını belirlemesi açısından önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de okul çağındaki çocukların silahlara erişimi ve okul güvenliği konuları sıkça gündeme gelmektedir. Sırbistan'daki bu olay, Türkiye'deki silah yasalarının ve aile içi silah bulundurma düzenlemelerinin gözden geçirilmesi gerekliliğini hatırlatmaktadır. Türkiye'de kişi başına düşen silah sayısı da oldukça yüksek olup, benzer bir trajedinin yaşanma ihtimali her zaman mevcuttur. Bu nedenle, ebeveyn sorumluluğunu vurgulayan mahkeme kararı, Türkiye'deki yasa koyucular ve kamuoyu için önemli bir referans noktası oluşturmaktadır. Ayrıca, Avrupa ülkelerindeki bu tür yargı kararları, Türk hukuk sisteminin de benzer konularda gelişimine katkı sağlayabilir.
