Singapur Dijital Kalkınma ve Bilgi Bakanlığı (MDDI), yanlış bilgi yayma kararlılığı gösterdiği gerekçesiyle iki web sitesinin 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren resmî olarak erişime engelli çevrimiçi konumlar listesine ekleneceğini duyurdu. Söz konusu siteler, The Online Citizen’ın alternatif platformu ve Heidoh adlı blogun web sitesi olarak belirlendi. MDDI, bu platformların kamuoyunda sürekli ve sistematik bir şekilde yanlış bilgi yaymak için kullanıldığını tespit etti.
Gelişmenin arka planı
Singapur, 2019 yılında yürürlüğe giren Çevrimiçi Yanlış Bilgi ve Manipülasyona Karşı Koruma Yasası (POFMA) ile dijital alanda yanlış bilgiyle mücadelede dünyanın en katı yasal düzenlemelerinden birini hayata geçirdi. Yasa, kamu yararını tehdit eden yanlış bilgilerin düzeltilmesi veya kaldırılması için hükümete geniş yetkiler tanıyor. Bu kapsamda daha önce de birçok web sitesi ve sosyal medya hesabına müdahale edilmişti.
The Online Citizen (TOC), muhalif görüşleriyle tanınan bir haber portalı olarak biliniyor. 2019'da hükümete yönelik eleştirileri nedeniyle yayın hayatına son vermek zorunda kalmış, ancak daha sonra alternatif bir platform üzerinden yayına devam etmişti. Heidoh ise daha çok bireysel yorumlarıyla öne çıkan bir blog sitesi. MDDI, her iki platformun da POFMA kapsamında daha önce yayımladıkları yanlış bilgiler nedeniyle uyarıldığını ancak bu uyarılara rağmen yanlış bilgi yayma pratiklerini sürdürdüklerini belirtti.
Yeni düzenlemeyle birlikte, bu sitelere Singapur’dan erişim engellenecek ve ayrıca internet servis sağlayıcıları ile arama motorlarının bu sitelere yönlendiren bağlantıları kaldırması zorunlu hale gelecek. MDDI, bu adımın kamuoyunun yanlış bilgiden korunması için gerekli olduğunu vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Singapur'un bu hamlesi, Asya-Pasifik bölgesinde yanlış bilgiyle mücadele konusunda alınan önlemlerin sertleştiği bir döneme denk geliyor. Malezya, Endonezya ve Filipinler gibi komşu ülkeler de benzer yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Ancak Singapur'un POFMA yasası, ifade özgürlüğü ve hükümet denetimi arasındaki denge açısından uluslararası alanda sıkça tartışılıyor. İnsan hakları örgütleri, yasanın muhalif sesleri susturmak için kullanılabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, Singapur hükümeti yasanın sadece yanlış bilgiyi hedef aldığını ve meşru siyasi eleştirilerin önünü kesmediğini savunuyor. MDDI yetkilileri, bugüne kadar yapılan müdahalelerin büyük çoğunluğunun sağlık, güvenlik ve kamu düzeni gibi alanlarda yanlış bilgi yayan hesaplara yönelik olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki yanlış bilgiyle mücadele tartışmaları açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de son yıllarda sosyal medya ve dijital platformlarda yanlış bilginin yayılmasını önlemek amacıyla çeşitli yasal düzenlemeler hayata geçirildi. Singapur modeli, ifade özgürlüğü ile kamu yararı arasındaki hassas dengenin nasıl yönetilebileceğine dair bir referans noktası olabilir. Ancak her ülkenin hukuki ve siyasi bağlamının farklı olduğu unutulmamalıdır. Türkiye, kendi dijital ekosistemini düzenlerken hem uluslararası normları hem de yerel dinamikleri dikkate almak durumundadır. Bu tür uygulamaların demokratik denetime tabi olması ve şeffaf bir şekilde uygulanması, olası hak ihlallerinin önüne geçilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
