Singapur hükümeti, gençlerin sosyal medya kullanımını daha sıkı kurallara bağlamak ve günlük zaman sınırı getirmek amacıyla kapsamlı bir yasal çerçeve üzerinde çalışıyor. Dijital Gelişme ve Enformasyon Bakanı Josephine Teo, parlamentoda yaptığı açıklamada, yeni düzenlemelere uymayan platformların asgari erişim yaşının 15'ten 18'e yükseltilebileceğini belirtti. Bu adım, bölgede artan çevrimiçi güvenlik endişeleri ve gençlerin dijital sağlığını koruma çabaları kapsamında değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Singapur hükümeti, sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için kapsamlı bir düzenleme paketi hazırlıyor. Bakan Teo, 5 Şubat 2025'te yaptığı açıklamada, bu yıl içinde tanıtılması planlanan yeni yasanın, sosyal medya şirketlerine genç kullanıcılar için yaş doğrulama, ebeveyn onayı ve günlük kullanım süresi limitleri gibi yükümlülükler getireceğini söyledi. Teo, platformların bu kurallara uymaması durumunda, 15 yaşındaki kullanıcılar için mevcut asgari yaşın 18'e çıkarılacağını ve bu platformlara erişimin tamamen engellenebileceğini ifade etti. Bakan, çocukların ve ergenlerin sosyal medya kullanımının, onların gelişimini, uyku düzenini ve zihinsel sağlığını olumsuz etkilediğini gösteren çok sayıda uluslararası araştırmaya da atıfta bulundu. Singapur, bu konuda bağımsız bir düzenleyici kurum oluşturmayı ve şeffaf bir denetim mekanizması kurmayı planlıyor.
Hükümetin bu hamlesi, Avustralya'nın 2024 yılında 16 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya yasağı getirmesinin ardından geldi. Singapur'un önerisi, tam bir yasak yerine düzenleyici bir çerçeve sunarak farklı bir yaklaşım sergiliyor. Bu çerçevede, platformların 13 yaş altı çocuklara hesaplarını açık tutmak için ebeveyn onayı alması, 13-15 yaş arası için ise ebeveynlere aylık kullanım raporları sunması gibi yükümlülükler de yer alıyor. Ayrıca, platformların genç kullanıcılara özel algoritmik akışlarını düzenlemesi ve zararlı içerikleri tespit edip kaldırması için yapay zeka destekli sistemler kurması gerekecek.
Uzmanlar, Singapur'un bu düzenlemesinin, teknoloji şirketlerinin çocuk güvenliği politikalarında köklü bir değişime yol açabileceğini belirtiyor. Ancak bazıları, yaş doğrulama sistemlerinin kişisel verilerin korunması açısından riskler oluşturabileceğini ve küçük platformların yükümlülükleri karşılamakta zorlanabileceğini ifade ediyor. Öte yandan, sivil toplum kuruluşları düzenlemelerin yeterli olmadığını, eğitim ve dijital okuryazarlık programlarının da güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Singapur'un bu girişimi, Asya-Pasifik bölgesinde gençleri dijital tehlikelerden korumaya yönelik artan eğilimin bir parçası olarak görülüyor. Çin, 2021'de 18 yaş altı kullanıcılar için hafta içi bir saat, hafta sonları ise iki saatle sınırlı rozet uygulaması getirmişti. Güney Kore ise 16 yaş altı için gece yarısından sabah 6'ya kadar çevrimiçi oyun yasağı uyguluyor. Bölgedeki diğer ülkeler de benzer düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Bu durum, küresel sosyal medya şirketlerinin bölgesel farklılıklara uyum sağlamak zorunda olduğu bir ortam yaratıyor. Teknoloji devleri, farklı ülkelerdeki yasalara uyum sağlamak için milyonlarca dolar yatırım yapıyor.
Öte yandan, uluslararası insan hakları örgütleri, Singapur'un düzenlemelerinin ifade özgürlüğünü kısıtlayabileceği ve gençleri sansürleme riski taşıdığı konusunda uyarıyor. Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası ve Birleşik Krallık'ın Çevrimiçi Güvenlik Yasası gibi mevzuatlar, ülkelerin bu alandaki yaklaşımlarını etkiliyor. Singapur'un düzenleyici modeli, otoriter olmayan ama katı bir yaklaşım benimseyerek küresel bir örnek teşkil edebilir. Bu, özellikle gelişmekte olan ülkeler için bir model oluşturma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin dijital okuryazarlık, çocuk hakları ve teknoloji düzenlemesi politikaları açısından önemli bir referans noktası sunuyor. Türkiye'de son yıllarda çocukların sosyal medya kullanımına yönelik artan endişeler ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bu konudaki açıklamaları, benzer düzenlemelerin gündeme gelebileceğini gösteriyor. Singapur'un uygulayacağı yaş doğrulama ve zaman sınırı gibi mekanizmalar, Türkiye'deki yasal düzenlemeler için ilham verici olabilir. Ayrıca, bu düzenlemelerin küresel platformlar üzerindeki etkisi, Türkiye'deki genç kullanıcıların deneyimlerini de doğrudan etkileyecektir. Türkiye'nin, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne taraf bir ülke olarak çocukları dijital ortamda koruma yükümlülüğü bulunuyor. Bu nedenle, Singapur'un adımları, Türk politika yapıcılarına çocukların dijital yaşamına yönelik kapsayıcı bir strateji geliştirme çağrısı niteliği taşıyor.
