ABD’nin birçok eyaletinde, evlerin bahçelerinde ve parklarda görülen sincaplar, 'zombi' benzeri bir görünüme yol açan nadir bir hastalıkla karşı karşıya. Sincap fibromatozisi olarak adlandırılan bu viral hastalık, hayvanların derisinde sızan siğil benzeri tümörlerin oluşmasına neden oluyor. Ancak uzmanlar, hastalığın genellikle sincapların hayatta kalma yeteneklerini etkilemediğini ve insanlara bulaşmadığını vurguluyor. Vakalar, özellikle doğu ve güney eyaletlerinde yoğunlaşırken, halk arasında endişeye yol açıyor.
Fibromatoz: Nedir ve Nasıl Yayılır?
Sincap fibromatozisi, poxvirus ailesinden bir virüsün neden olduğu, bulaşıcı olmayan bir deri hastalığıdır. Hastalık, genellikle sivrisinekler ve diğer kan emici böcekler aracılığıyla bir sincaptan diğerine geçer. Virüs, hayvanın deri hücrelerinde kontrolsüz büyümeye yol açarak fibrom adı verilen iyi huylu tümörler oluşturur. Bu tümörler, başta yüz, kulaklar ve ayaklar olmak üzere vücudun çeşitli bölgelerinde görülür. Başlangıçta küçük ve sert olan lezyonlar, zamanla büyüyerek sıvı sızdıran, açık yaralara dönüşebilir. Hastalık, sincapların bağışıklık sistemine bağlı olarak birkaç hafta veya ay içinde kendiliğinden iyileşebilir. Ancak nadir durumlarda, tümörler hayvanın hareket kabiliyetini veya beslenmesini engelleyecek boyuta ulaşabilir. Massachusetts Balık ve Yaban Hayatı Departmanı’ndan yapılan açıklamada, hastalığın özellikle genç sincaplarda daha sık görüldüğü belirtildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Vahşi Yaşamda Virüsün Yayılımı
ABD’de ilk kez 1900’lerin başında tanımlanan sincap fibromatozisi, yıllardır ara sıra görülen bir hastalık olarak kaydediliyor. Ancak son yıllarda vaka sayılarında bir artış gözlemleniyor. Uzmanlar, bu artışın iklim değişikliği veya böcek popülasyonlarındaki değişimlerle bağlantılı olabileceğini düşünüyor. Sincap dediğimiz hayvanlar aslında birkaç farklı türdür ve fibromatoz, özellikle doğu gri sincabı (Sciurus carolinensis) ve tilki sincabında (Sciurus niger) görülüyor. Hastalık, insanlara veya evcil hayvanlara bulaşmıyor; ancak görüntüsü nedeniyle halkta paniğe neden olabiliyor. Kentucky, Teksas, New York gibi eyaletlerdeki yaban hayatı yetkilileri, vatandaşlara hasta sincaplara dokunmaktan kaçınmalarını ve ölü hayvanları bildirmeleri çağrısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber doğrudan Türkiye ile ilgili olmasa da, vahşi yaşamda görülen hastalıkların küresel boyutta izlenmesi açısından önem taşıyor. Türkiye'de de sincap popülasyonları bulunuyor; ancak şu ana kadar fibromatoz benzeri bir vaka rapor edilmedi. Bununla birlikte, iklim değişikliğinin böcek popülasyonlarını ve dolayısıyla virüslerin yayılma alanlarını değiştirebileceği gerçeği, Türkiye'nin de bu tür hastalıklara karşı hazırlıklı olması gerektiğini gösteriyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yaban hayatı sağlığı izleme programlarını güçlendirmesi ve halkı bilinçlendirmesi, potansiyel risklere karşı etkili bir önlem olacaktır. Ayrıca, bu tür haberler biyogüvenlik ve ekosistem sağlığı konularında küresel farkındalığın artmasına katkı sağlıyor.
