Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, cumartesi günü Yeni Delhi'ye inerek Hindistan, Rusya ve İran liderlerinin katılacağı BRICS zirvesine katıldı. Zirve, Orta Doğu ve Ukrayna'daki savaşlar ile küresel ticaret ve enerji alanındaki çalkantıların gölgesinde gerçekleşiyor. Xi'nin ziyareti, Çin-Hindistan ilişkilerinde sınır anlaşmazlıkları sonrası bir yumuşama dönemine denk geliyor.
BRICS'in genişlemesi ve bölünmüş yapı
BRICS, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'dan oluşan ve son yıllarda Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin katılımıyla genişleyen bir grup. Grup, Batı hegemonyasına karşı alternatif bir güç merkezi oluşturma iddiasında. Ancak üyeler arasındaki derin görüş ayrılıkları, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu savaşları konusunda, birliğin etkinliğini sorgulatıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna savaşı nedeniyle uluslararası baskı altında. İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ise Orta Doğu'daki gerilimlerin merkezinde. Hindistan Başbakanı Narendra Modi ise hem Batı hem de Rusya ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışıyor. Çin, Rusya ile 'sınırsız' ortaklığını sürdürürken, Hindistan ile sınır anlaşmazlığını çözmeye çalışıyor. Bu karmaşık dinamikler, zirvenin ana gündem maddelerini oluşturuyor.
Küresel ticaret ve enerji gerilimleri
Zirvenin ana gündem maddeleri arasında küresel ticaretin yeniden şekillenmesi, enerji güvenliği ve alternatif ödeme sistemleri yer alıyor. Batı yaptırımlarına karşı BRICS ülkeleri, dolar dışı ticaret mekanizmaları geliştirme arayışında. Çin ve Rusya, kendi finansal sistemlerini kurma konusunda öncülük ediyor. Hindistan ise enerji ihtiyacını karşılamak için Rus petrolüne yönelmiş durumda.
Orta Doğu'daki savaş, enerji fiyatlarını ve küresel ticaret rotalarını tehdit ediyor. Kızıldeniz'deki Husi saldırıları, Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticareti aksatıyor. BRICS ülkeleri, bu krizlere ortak çözümler bulma konusunda istekli görünse de, farklı çıkarlar nedeniyle somut adım atmakta zorlanıyor.
Zirve, aynı zamanda BRICS'in genişleme sürecini de değerlendirecek. Yeni üyelerin katılımı, grubun etkinliğini artırabileceği gibi, karar alma mekanizmalarını daha da karmaşık hale getirebilir. Özellikle İran ve Suudi Arabistan gibi rakip ülkelerin aynı çatı altında olması, iç dinamikleri zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
BRICS zirvesi, Türkiye'nin dış politikası açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, BRICS'e üye olmasa da, çok kutuplu dünya düzeninde alternatif ittifaklar arayışında. Zirvede alınacak kararlar, küresel ticaret ve enerji dengelerini etkileyebilir. Özellikle Rusya ve İran ile ilişkileri olan Türkiye, bu ülkelerin BRICS içindeki konumunu yakından izliyor. Ayrıca, BRICS'in genişlemesi ve dolar dışı ticaret arayışları, Türkiye'nin ekonomik çıkarlarını da etkileyebilir. Türkiye, Batı ile ilişkilerini korurken, BRICS ülkeleriyle işbirliğini artırma stratejisi güdüyor.
