Singapur Uluslararası Film Festivali (SGIFF), Güney Kore'de büyük tartışmalara neden olan ve gösterimden çekilmesi için çağrılar yapılan 'The Assassin(s)' filmini açılış filmi olarak gösterme kararından geri adım atmadı. Tarihi gerilim filmi, 1974 yılında Güney Kore First Lady'si Yuk Young-soo'nun öldürüldüğü suikast girişimini kurgusal bir şekilde ele alması nedeniyle eleştiriliyor. Film, 21 ve 22 Ekim tarihlerinde SGIFF kapsamında gösterilecek.
Yoo Hae-jin, Park Hae-il ve Lee Min-ho'nun başrollerini paylaştığı yapım, Güney Kore'nin yakın tarihindeki hassas bir dönemi konu alıyor. 15 Ağustos 1974'te, Kore'nin Japon sömürgesinden kurtuluşunun 29. yıl dönümü kutlamaları sırasında, Kuzey Kore yanlısı olduğu iddia edilen Moon Se-kwang adlı bir suikastçı, Devlet Başkanı Park Chung-hee'ye suikast girişiminde bulundu. Ancak kurşunlar hedefini şaşırarak First Lady Yuk Young-soo'ya isabet etti ve Yuk hayatını kaybetti. Bu olay, Güney Kore siyasi tarihinde derin izler bırakan bir travma olarak kabul ediliyor.
Film, bu gerçek olaydan esinlenerek kurgusal bir anlatı sunuyor. Ancak yapımın, suikastçıyı sempatik bir figür olarak gösterdiği ve olayın tarihsel bağlamını çarpıttığı iddiaları, Güney Kore'de özellikle muhafazakar çevrelerde ve Park Chung-hee'nin ailesine yakın gruplar arasında tepkiyle karşılandı. Gösterimden çekilmesi yönünde kampanyalar başlatıldı ve bazı sivil toplum kuruluşları festivale baskı yapmaya çalıştı.
SGIFF yönetimi ise sanatsal ifade özgürlüğünü vurgulayarak filmin gösterimini savundu. Festival sözcüsü, yaptığı açıklamada, "Sinema, tarihsel olayları farklı perspektiflerden ele alabilir ve bu tür yapımlar izleyiciyi düşünmeye sevk eder. Festival programımız, sanatçıların ifade özgürlüğünü desteklemekte ve çeşitli anlatılara yer vermektedir" dedi. Sözcü ayrıca, filmin gösteriminin Güney Kore ile Singapur arasındaki kültürel ilişkileri olumsuz etkilemeyeceğini belirtti.
Filmin yönetmeni ve yapımcıları, yapımın tarihsel gerçekleri saptırmak gibi bir amacı olmadığını, aksine dönemin siyasi atmosferini ve insan hikayelerini sinematik bir dille anlatmayı hedeflediğini savunuyor. Yönetmen, yaptığı yazılı açıklamada, "Bu film, bir suikastın ardındaki insani dramı ve dönemin karmaşıklığını yansıtmayı amaçlıyor. Tarihi bir belgesel değil, bir sanat eseri" ifadelerini kullandı.
Tarihsel Arka Plan ve Tartışmanın Kökeni
1974 suikastı, Güney Kore'de askeri diktatörlük döneminin en çarpıcı olaylarından biri olarak kabul edilir. Park Chung-hee, 1961 darbesiyle iktidara gelmiş ve 1979'daki suikastına kadar ülkeyi otoriter bir rejimle yönetmişti. Eşi Yuk Young-soo'nun ölümü, hem halk arasında büyük üzüntü yaratmış hem de rejimin muhalefete yönelik baskılarını artırmasına zemin hazırlamıştı. Bu dönemde birçok aydın, öğrenci ve gazeteci tutuklanmış, ifade özgürlüğü ciddi şekilde kısıtlanmıştı.
Moon Se-kwang, suikast girişiminin ardından yakalanmış ve idam edilmişti. Olayın ardından Kuzey Kore ile ilişkiler daha da gerilmiş, Güney Kore yönetimi suikastı Kuzey'in provokasyonu olarak nitelendirmişti. Ancak yıllar içinde olayın arka planına dair farklı komplo teorileri ortaya atıldı. Bu nedenle, konunun sinemada ele alınması hala hassas bir mesele olarak görülüyor.
'The Assassin(s)' filminin gösterimi, yalnızca Güney Kore'de değil, uluslararası platformlarda da tartışma yarattı. Bazı eleştirmenler, filmin tarihsel bir trajediyi ticari bir ürüne dönüştürdüğünü öne sürerken, bazıları da sanatın her konuyu ele alabileceğini savunuyor. SGIFF'nin kararı, festivale katılan diğer film yapımcıları ve sinema profesyonelleri arasında da farklı tepkilere yol açtı. Bazıları festivalin sanatsal özgürlüğe bağlılığını takdir ederken, bazıları da hassas tarihsel konuların sorumlu bir şekilde işlenmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Singapur Uluslararası Film Festivali, Asya'nın en prestijli film etkinliklerinden biri olarak kabul ediliyor. Festival, genellikle bölgesel ve küresel sinemadan ödüllü yapımlara ev sahipliği yapıyor. Bu yılki açılış filmi tartışması, festivale olan ilgiyi artırmış durumda. Öte yandan, Güney Kore'de bazı gruplar, Singapur'a filmi göstermemesi için baskı yapmayı denedi ancak bu girişimler sonuçsuz kaldı.
Olay, sanat ve siyaset arasındaki ilişkiyi bir kez daha gündeme getirdi. Son yıllarda, özellikle Asya sinemasında, tarihsel olayları konu alan filmler sık sık sansür veya tepkiyle karşılaşıyor. Örneğin, Çin'de bazı filmler sansür kurulunun onayından geçemiyor, Japonya'da ise II. Dünya Savaşı'nı konu alan yapımlar milliyetçi grupların hedefi olabiliyor. 'The Assassin(s)' vakası, bu tür gerilimlerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası sinema camiası, SGIFF'nin kararını yakından takip ediyor. Festivalin açılış gecesi, 21 Ekim'de yapılacak ve filmin gösterimi sonrası yönetmen ve oyuncuların katılacağı bir soru-cevap oturumu düzenlenecek. Gösterim öncesinde ve sonrasında protesto gösterileri olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Singapur polisi, olası eylemlere karşı güvenlik önlemlerini artırmış durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de, sanat ve ifade özgürlüğü ile tarihsel travmaların sinemada temsili konusunda küresel bir tartışma yaratması bakımından önem taşıyor. Türkiye'de de yakın tarihe dair hassas konuları ele alan filmler zaman zaman sansür veya tepkiyle karşılaşabiliyor. SGIFF'nin kararı, festivallerin sanatsal özgürlük ile toplumsal hassasiyet arasında nasıl bir denge kurduğuna dair uluslararası bir örnek sunuyor. Ayrıca, Güney Kore ile Türkiye arasında tarihsel olarak yakın ilişkiler bulunuyor; Kore Savaşı'nda Türkiye'nin asker göndermesi iki ülke arasında özel bir bağ oluşturmuştu. Dolayısıyla, Güney Kore'deki bu tartışma, Türkiye'deki sinema ve akademi çevrelerinde de ilgiyle izlenebilir.
