Suriye'de Beşşar Esed rejiminin devrilmesinin ardından geçici yönetimin başına geçen Ahmed eş-Şara'nın, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Beyaz Saray'a davet edildiği ancak bu hafta sonu planlanan ziyaretin gerçekleşmeyeceği bildirildi. Suriyeli bir yetkilinin Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamaya göre, ziyaret hazırlıkları devam etmekle birlikte tarih konusunda henüz netleşme sağlanamadı. Yetkili ayrıca Şara'nın Fransa'daki G7 Zirvesi'ne ve Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne davet edildiğini, Trump ile Ankara'da bir görüşme olasılığının da değerlendirildiğini aktardı.
Suriye'nin yeni lideri uluslararası sahnede
Ahmed eş-Şara, Suriye'de 61 yıllık Baas rejiminin ve Beşşar Esed ailesinin 54 yıllık iktidarının sona ermesinin ardından ülkenin geçici yönetimini üstlenmişti. Şam merkezli yeni yönetim, uluslararası meşruiyet kazanmak ve Suriye'nin yeniden imarı için dış desteği harekete geçirmek amacıyla yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor. Bu kapsamda Şara'nın Batılı liderlerle bir araya gelmesi, Suriye'nin uluslararası toplumla yeniden bütünleşme sürecinde kritik bir adım olarak görülüyor.
Beyaz Saray ziyaretinin ertelenmesi, Washington yönetiminin Suriye'nin yeni idaresine yönelik temkinli yaklaşımının bir yansıması olarak yorumlanıyor. ABD, Şara liderliğindeki yönetimin İslamcı geçmişi ve insan hakları kaygıları nedeniyle doğrudan angajman konusunda çekimser davranıyor. Öte yandan Trump yönetiminin, Suriye'deki güç dengelerini ve bölgesel istikrarı etkileyebilecek bu yeni aktörle diplomatik temasları tamamen reddetmediği anlaşılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Şara'nın diplomatik temasları sadece ABD ile sınırlı değil. Suriyeli yetkilinin verdiği bilgiye göre, Şara Fransa'nın ev sahipliğinde gerçekleşecek G7 Zirvesi'ne de davet edildi. Bu davet, Avrupa ülkelerinin Suriye'deki yeni yönetimle diyalog kanallarını açık tutma isteğini gösteriyor. Aynı şekilde, Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne yapılan davet ise Türkiye'nin Suriye'nin istikrarına verdiği önemi ve yeni yönetimle kurduğu yakın ilişkiyi ortaya koyuyor.
Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde istikrarın sağlanması, terör tehditlerinin ortadan kaldırılması ve Suriyeli mültecilerin gönüllü geri dönüşü konularında Şara yönetimiyle iş birliği yapıyor. Ankara'nın NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapması ve bu zirveye Şara'yı davet etmesi, Türkiye'nin bölgesel bir aktör olarak Suriye dosyasındaki belirleyici rolünü pekiştiriyor. Trump ile Ankara'da bir görüşme olasılığı ise, Türkiye-ABD ilişkilerinde Suriye konusunun yeniden masaya yatırılacağına işaret ediyor.
Uzmanlar, Şara'nın uluslararası sahnede kabul görmesinin, Suriye'nin yeniden inşası için gerekli olan mali desteğin ve siyasi tanınırlığın önünü açabileceğini belirtiyor. Ancak Şara yönetiminin İslamcı kökenleri ve geçmişteki insan hakları ihlalleri, Batılı ülkelerin bu yönetimle tam kapsamlı iş birliğine gitmesini engelleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Suriye politikasında kritik bir dönemece işaret ediyor. Türkiye, Esed sonrası dönemde Şara yönetimini erken tanıyan ve destekleyen ülkelerden biri olarak, Suriye'nin yeniden yapılanma sürecinde söz sahibi olmayı hedefliyor. Şara'nın NATO Zirvesi'ne davet edilmesi ve Trump ile Ankara'da görüşme ihtimali, Türkiye'nin bu süreçte arabulucu ve ev sahibi rolünü güçlendirebilir. Ayrıca, Suriye'de istikrarın sağlanması, Türkiye'nin güney sınırındaki güvenlik tehditlerini azaltacak ve mülteci akınlarının kontrol altına alınmasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle, Şara'nın diplomatik temaslarının sonucu, Türk dış politikası ve ulusal güvenliği açısından yakından takip edilmelidir.
