Suriye’nin başkenti Şam’da meydana gelen patlamalar, bölgedeki kırılgan istikrarı bir kez daha gözler önüne sererken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Suriye yönetimine olan güvenini sarsmış değil. Fransız hükümeti, patlamaların ardından yaptığı resmi açıklamada, Suriye’deki geçiş sürecini desteklemeye ve Beşşar Esad sonrası dönemde ülkeyi yeniden inşa etmeye yönelik diplomatik çabalarını kararlılıkla sürdüreceğini ifade etti. Bu durum, Batılı ülkelerin Suriye dosyasına yaklaşımındaki farklılıkları ortaya koyarken, Fransa’nın bölgesel aktörlerle angajman stratejisinin de bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Fransa’dan Şaraa’ya Tam Destek Sinyali
Fransa Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, şiddet olaylarına rağmen Paris’in Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliğine saygılı olduğu vurgulanırken, Esad rejiminin devrilmesinin ardından ülkede siyasi geçiş sürecini yöneten Ahmed el-Şaraa liderliğindeki geçiş hükümetiyle işbirliğinin süreceği belirtildi. Açıklamada, “Fransa, Suriye halkının meşru taleplerini karşılayacak kapsayıcı bir siyasi sürecin destekçisidir. Şam’daki son olaylar, bu hedefe ulaşma kararlılığımızı zayıflatmayacaktır” ifadelerine yer verildi.
Suriye’de Esad rejiminin çöküşünün ardından ortaya çıkan güç boşluğu, ülkeyi bir yeniden yapılanma sürecine sokarken, Fransa bu süreçte en aktif Batılı aktörlerden biri haline gelmişti. Macron yönetimi, özellikle insani yardım ve altyapı rehabilitasyonu konularında Şaraa ile yakın temas halinde. Ancak patlamalar, ülkedeki güvenlik durumunun ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlatmış oldu. Uzmanlar, Fransa’nın bu desteğinin sadece diplomatik saiklerle değil, aynı zamanda bölgede etkisini artırma ve göç dalgalarını kontrol altına alma isteğiyle de şekillendiğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Diplomasinin Sınırları
Şam’daki patlamalar, Suriye’deki geçiş sürecinin henüz istikrara kavuşmadığını ortaya koyarken, Fransa’nın bu gelişmelere rağmen geri adım atmaması, Avrupa Birliği içinde de tartışmalara yol açtı. Bazı AB üyesi ülkeler, Suriye’deki durumu gerekçe göstererek daha temkinli bir yaklaşım benimsenmesini savunurken, Fransa’nın ‘risk alma’ stratejisi dikkat çekiyor. Bu yaklaşım, Paris’in Orta Doğu’daki geleneksel nüfuzunu yeniden tesis etme çabası olarak da yorumlanabilir. Öte yandan, Rusya ve İran’ın Suriye’deki etkisinin azalmasıyla oluşan boşluğu doldurmak isteyen Fransa, aynı zamanda Türkiye ve Körfez ülkeleriyle de koordinasyon halinde hareket ediyor.
Uzmanlar, Fransa’nın bu politikasının uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda ise ihtiyatlı. Şam’daki güvenlik zafiyetleri, Şaraa yönetiminin kontrol kapasitesini sorgulatırken, Fransa’nın desteğinin somut sonuçlar üretip üretmeyeceği merak konusu. Ayrıca, Fransa’nın iç siyasetinde artan aşırı sağ söylemin, Suriye’den gelebilecek yeni göç dalgalarına karşı hassasiyeti artırması da hükümetin bu dosyadaki manevra alanını daraltabilir.
Bu gelişmeler ışığında, Fransa’nın Şaraa’ya olan güveni, sadece bir dış politika tercihi değil, aynı zamanda Orta Doğu’da yeniden şekillenen güç dengelerinde bir pozisyon alma girişimi olarak okunabilir. Ancak patlamalar, bu stratejinin risklerini de net bir şekilde ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa’nın Suriye’de Şaraa yönetimiyle işbirliğini sürdürme kararı, Türkiye’nin bölgedeki çıkarları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Suriye’nin kuzeyinde PKK/PYD unsurlarına karşı yürüttüğü mücadelede, Şam yönetimiyle zaman zaman fiili işbirliği geliştirmişti. Fransa’nın bu angajmanı, Ankara’nın Suriye politikasında yeni bir denklem yaratabilir. Öte yandan, AB içinde Suriye konusunda yaşanan görüş ayrılıkları, Türkiye’nin Avrupa ile ilişkilerinde bir koz olarak kullanabileceği bir alan açabilir. Ancak, Türkiye’nin Suriye’nin toprak bütünlüğü konusundaki hassasiyeti göz önüne alındığında, Fransa’nın adımları Ankara’da hem fırsat hem de risk olarak değerlendirilmektedir.
