ABD'de kamuoyu araştırma şirketi Wedgewood Polling'in anket verilerinin uydurma olduğunun ortaya çıkması, siyasi anketlere olan güveni bir kez daha sarstı. Ünlü istatistikçi ve beşyüzseksen beş (FiveThirtyEight) sitesinin kurucusu Nate Silver, bu skandalın, Başkan Donald Trump'ın uzun süredir dile getirdiği "anketler yanıltıcı" söylemini güçlendirdiğini belirtti. Silver, sahte verilerin, özellikle Cumhuriyetçi seçmenler arasında zaten var olan şüpheciliği derinleştirdiğini ve bu durumun demokratik sürece zarar verdiğini vurguladı. Skandal, Salı gecesi Wedgewood Polling'in anketlerinin tamamen kurgu olduğunun anlaşılmasıyla patlak verdi; birçok medya kuruluşu ve analist bu verileri kullanmıştı.
Skandalın Arka Planı
Wedgewood Polling, özellikle 2020 seçimleri ve ara seçimler öncesinde yaptığı anketlerle bilinen bir şirketti. Ancak yapılan incelemelerde, şirketin yayınladığı anket sonuçlarının gerçek katılımcılara dayanmadığı, tamamen bilgisayar tarafından üretildiği ortaya çıktı. Salı gecesi ortaya çıkan bu skandal, anket verilerini kullanan çok sayıda haber sitesi, yorumcu ve siyasi analisti zor durumda bıraktı.
Nate Silver, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu tür sahtekarlıklar, sadece o anki anketleri değil, tüm anket endüstrisini itibarsızlaştırıyor. İnsanlar artık her ankete şüpheyle bakıyor. Bu da özellikle Trump gibi anketleri sık sık hedef alan siyasetçilerin işine yarıyor" dedi. Silver, FiveThirtyEight olarak kendilerinin de zaman zaman çeşitli anket şirketlerinin verilerini analiz ettiklerini, ancak Wedgewood gibi şirketlerin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini belirtti.
Trump, uzun süredir anketleri "sahte haber" olarak nitelendiriyor ve özellikle 2016 seçimlerinde kendisinin önde gösterilmemesini örnek göstererek, anketlerin manipüle edildiğini iddia ediyordu. Bu skandal, Trump'ın bu iddialarını destekler nitelikte görülse de, Silver, asıl sorunun anket şirketlerinin denetimsizliği olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sahte anket skandalı sadece ABD ile sınırlı değil. Küresel olarak da kamuoyu araştırmalarına olan güven, popülist liderlerin ve dezenformasyon kampanyalarının etkisiyle zaten azalmış durumda. Avrupa'da da benzer skandallar yaşanmış, örneğin 2019'da İngiltere'de bir anket şirketi, genel seçim öncesi yanıltıcı veriler yayınladığı için ceza almıştı. Bu tür olaylar, seçmenlerin sandığa gitme motivasyonunu düşürebiliyor ve seçim sonuçlarına olan inancı zayıflatıyor.
Uzmanlar, sahte anketlerin özellikle sosyal medyada hızla yayıldığını ve bu verilerin siyasi kampanyalar tarafından hedef kitleyi manipüle etmek için kullanılabildiğini belirtiyor. Wedgewood skandalı, anket endüstrisinde daha sıkı etik kurallar ve bağımsız denetim ihtiyacını yeniden gündeme getirdi. ABD'de bazı eyaletler, seçim anketlerinin kaynağını ve metodolojisini şeffaf bir şekilde açıklamasını zorunlu kılan yasaları tartışmaya başladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sahte anket skandalı, Türkiye'de de kamuoyu araştırmalarına olan güvenin sorgulanmasına yol açabilir. Türkiye'de de zaman zaman anket şirketlerinin yanıltıcı sonuçlar yayınladığı iddia ediliyor ve siyasi aktörler anketleri kendi söylemlerine göre yorumlayabiliyor. Bu tür skandallar, seçmenlerin anketlere olan inancını azaltarak, siyasi iletişim ve propaganda stratejilerini etkileyebilir. Ayrıca, dezenformasyonla mücadele kapsamında, anket verilerinin doğruluğunun denetlenmesi ve medya okuryazarlığının artırılması Türkiye için de önemli bir gündem maddesi haline gelebilir. Küresel ölçekte yaşanan bu tür güven kayıpları, Türkiye'nin de dahil olduğu demokrasilerde seçim süreçlerinin meşruiyeti açısından dikkatle izlenmeli.
