Rus kuvvetleri, Ukrayna'nın doğu ve güney bölgelerine yönelik son 24 saatte düzenlediği yoğun saldırılarda en az 12 sivilin ölümüne, 30'dan fazla kişinin yaralanmasına yol açtı. Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi yetkilileri, Harkiv, Donetsk, Zaporijya ve Herson bölgelerinde çok sayıda yerleşim yerinin topçu atışlarına maruz kaldığını bildirdi. Saldırılarda özellikle sivil altyapı ve enerji tesisleri hedef alınırken, bazı bölgelerde elektrik ve su kesintileri yaşanıyor. Ukrayna yönetimi, insani durumun her geçen saat daha da kötüleştiğini belirterek uluslararası topluma acil yardım çağrısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
Rus ordusunun Ukrayna'nın doğusundaki Bahmut ve Avdiyivka çevresinde yoğunlaştırdığı saldırılar, kış aylarının gelmesiyle birlikte yeniden şiddetlendi. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, son bir haftada cephe hattında 60'tan fazla çatışma yaşandığını duyurdu. Rus güçleri özellikle Harkiv bölgesinde termik santraller ve trafo merkezlerini vurarak enerji altyapısını hedef alıyor. Ukrayna Enerji Bakanlığı, ülke genelinde enerji arzının yaklaşık yüzde 20'sinin kesintiye uğradığını açıkladı. Yetkililer, onarım ekiplerinin hasar tespit ve müdahale çalışmalarını sürdürdüğünü ancak bazı bölgelerde güvenlik riski nedeniyle çalışmaların aksadığını belirtti.
Saldırılarda sivillerin hayatını kaybettiği en ağır vaka, Harkiv'in şehir merkezine isabet eden bir füze saldırısı oldu. Yerel kaynaklara göre, bir apartman binasına isabet eden füze enkazında 5 kişinin cesedine ulaşıldı. Donetsk bölgesindeki Kostyantinivka kentinde de bir pazar yerini vuran topçu atışlarında 3 kişi öldü, 11 kişi yaralandı. Ukrayna İçişleri Bakanlığı, sivil kayıpların önlenmesi için bölge halkına sığınaklara yönelmeleri çağrısında bulunurken, kurtarma ekiplerinin arama-tarama faaliyetlerine devam ettiğini bildirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Rusya-Ukrayna savaşının bu en kritik dönemecinde, Batılı ülkelerin Ukrayna'ya askeri desteği tartışma konusu olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Joe Biden'ın imzaladığı son savunma yardımı paketi kapsamında Ukrayna'ya 425 milyon dolar değerinde ek askeri teçhizat sevkiyatı onaylandı. Ancak ABD Kongresi'ndeki bazı Cumhuriyetçi senatörlerin daha fazla yardımı bloke etme girişimleri, Kiev yönetiminde endişeye yol açıyor. Avrupa Birliği ise Rusya'ya yönelik 12. yaptırım paketini görüşmek üzere Brüksel'de bir araya geldi. Yeni yaptırımların Rus enerji sektörü ve savunma sanayisini hedef alması bekleniyor.
Sayısal olarak ifade etmek gerekirse, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği verilerine göre savaşın başladığı Şubat 2022'den bu yana Ukrayna'da 10 binden fazla sivil yaşamını yitirdi, 20 bine yakın kişi yaralandı. Çatışmalar nedeniyle 6 milyondan fazla Ukraynalı ülke içinde yer değiştirmek zorunda kalırken, 8 milyondan fazla kişi de yurt dışına göç etti. Dünya Gıda Programı, Ukrayna'da yaklaşık 11 milyon kişinin gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Savaşın bölgesel etkileri yanında küresel gıda ve enerji krizini derinleştirmesi de uluslararası toplumun ortak endişesi haline geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana hem Ukrayna hem de Rusya ile dengeli bir ilişki yürütmeye çalışıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ara buluculuk girişimleri ve Tahıl Koridoru anlaşması, küresel gıda krizini hafifletmede önemli rol oynadı. Ancak savaşın uzaması, Türkiye'nin Karadeniz'deki ticari çıkarlarını ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nden kaynaklanan stratejik konumunu etkiliyor. Rusya'nın Ukrayna altyapısına yönelik saldırıları, özellikle enerji ve lojistik alanında Türkiye'nin bölgesel istikrar kaygılarını artırıyor. Ayrıca savaş, Türkiye'nin savunma sanayi ihracatını ve turizm gelirlerini doğrudan etkileyen bir faktör olmaya devam ediyor.
