Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcından bu yana geçen 1.590 günde, Moskova'nın askeri kayıplarının 2 milyonu aştığı bildirildi. Bağımsız bir düşünce kuruluşunun yaptığı kapsamlı araştırmaya göre, Rus ordusunun ölü, yaralı ve kayıp sayıları, Ukrayna tarafının kayıplarından önemli ölçüde daha yüksek seyrediyor. Aynı dönemde Kiev'de bir Rus saldırısı, bir otelin yanmasına ve sivil can kaybına yol açtı. Savaşın başlangıcından bu yana en uzun soluklu çatışma dönemine girilirken, taraflar arasındaki ateşkes müzakereleri ise henüz somut bir ilerleme kaydedemedi.
Rusya'nın kayıpları: 2 milyon askeri personel etkilendi
Ukrayna merkezli düşünce kuruluşu, savaşın başlangıcından 15 Temmuz 2025'e kadar geçen sürede Rusya'nın ölü, yaralı ve kayıp asker sayısının 2 milyon 100 bine ulaştığını açıkladı. Bu rakam, daha önceki bağımsız tahminlerin üzerinde bir büyüklüğü işaret ediyor. Raporda, Rusya'nın toplam kayıplarının yaklaşık 600 binini ölü, 1,3 milyonunu yaralı ve 200 binini de kayıp (savaş esiri veya akıbeti bilinmeyen) askerler oluşturuyor. Ukrayna tarafının kayıpları ise resmi olarak açıklanmamakla birlikte, Batılı istihbarat kaynakları Kiev'in kayıplarının 150-200 bin arasında olduğunu tahmin ediyor.
Uzmanlar, bu yüksek zayiat oranının Rusya'nın savaşı sürdürme kapasitesini zayıflattığını, ancak Kremlin'in insan kaynaklarını sürekli seferberlikle yenilemeye çalıştığını belirtiyor. Rusya'da son bir yılda üç büyük seferberlik dalgası yaşanırken, savaşın batı bölgelerine yayılmasıyla birlikte daha fazla askere ihtiyaç duyulması bekleniyor.
Kiev'de otel saldırısı: Sivil kayıplar artıyor
Rus kuvvetlerinin 15 Temmuz 2025'te Kiev'in merkezinde bulunan bir otele düzenlediği füze saldırısında en az 6 kişi hayatını kaybetti, 20'den fazla kişi yaralandı. Saldırıda bina tamamen yıkılırken, çevredeki iş yerleri ve konutlar da hasar gördü. Ukrayna hava savunma sistemlerinin füzelerin bir kısmını düşürmeyi başardığı, ancak isabet eden füzelerin büyük bir kısmının hedefe ulaştığı bildirildi. Saldırı, Rusya'nın Kiev'i vurmaya devam ederek sivil halkın yaşamını güçleştirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Sivil kayıplar, savaşın başlangıcından bu yana 12 bine yaklaşmış durumda. Birleşmiş Milletler verilerine göre, sivil ölümlerin yarısından fazlası şehir merkezlerine yapılan füze ve top saldırılarından kaynaklanıyor. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, savaşın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekerek, tarafları uluslararası insancıl hukuka uymaya çağırıyor.
Savaşın bölgesel ve küresel boyutları
Ukrayna savaşı, Avrupa güvenlik mimarisini temelden sarsmış durumda. NATO, Doğu Avrupa'daki varlığını artırırken, Finlandiya ve İsveç'in ittifaka katılımıyla birlikte Rusya'ya karşı stratejik kuzey hattı güçleniyor. Rusya ise ekonomik yaptırımlara rağmen askeri üretimini artırarak savaşı sürdürüyor. Enerji piyasalarında Rus gazının yerini LNG ve yenilenebilir enerji kaynakları alırken, Avrupa'nın enerji arz güvenliği büyük ölçüde çeşitlenmiş durumda.
Çin ve Hindistan gibi ülkelerin savaştaki tarafsız tutumu, Rusya'ya siyasi ve ekonomik alanda hareket alanı sağlamaya devam ediyor. ABD ve AB, Ukrayna'ya mali ve askeri yardımları sürdürürken, savaşın uzaması Batılı ülkelerde savaş yorgunluğu endişelerini artırıyor. Diplomatik kaynaklar, 2025 yılı sonuna kadar kapsamlı bir ateşkes anlaşmasına varılamayacağını, ancak taraflar arasında sınırlı takas anlaşmalarının mümkün olabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna-Rusya savaşının uzaması, Türkiye'nin Karadeniz'deki jeopolitik konumunu ve enerji güvenliğini doğrudan etkilemektedir. Türkiye, Montrö Sözleşmesi çerçevesinde Karadeniz'deki dengeleri korumaya çalışırken, savaşın sürmesi bölgedeki ticari ve askeri hareketliliği artırmaktadır. Türkiye'nin Ukrayna'ya dron ve insani yardım sağlaması, Rusya ile ise enerji ve turizm alanındaki ilişkilerini sürdürmesi, hassas bir denge politikası yürütülmesini gerektirmektedir. Ayrıca, savaşın sona ermesi halinde Ukrayna'nın yeniden inşasında Türk müteahhitlik firmalarının önemli bir rol oynaması beklenmektedir.
