Rusya, Ukrayna'nın başkenti Kiev ve diğer büyük şehirlere yönelik gece saatlerinde başlattığı yoğun bombardımanla son bir ay içindeki üçüncü büyük çaplı saldırısını gerçekleştirdi. Saldırılarda en az 9 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Ukrayna hava savunma sistemleri, başkent Kiev üzerinde 20'den fazla insansız hava aracı ve füze imha ettiğini açıkladı. Ancak şarapnel parçalarının yerleşim bölgelerine düşmesi sonucu sivil kayıplar yaşandı. Harkiv, Dnipro ve Zaporijya kentleri de hedef alındı. Enerji altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle birçok bölgede elektrik kesintileri meydana geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, uluslararası topluma daha fazla hava savunma sistemi çağrısında bulundu.
Saldırıların arka planı: Enerji savaşı ve kış stratejisi
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik son büyük çaplı saldırıları, özellikle enerji altyapısını hedef alan bir stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor. Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte Moskova, Ukrayna'nın enerji sistemini çökertmeyi ve halkın yaşam koşullarını dayanılmaz hale getirmeyi amaçlıyor. Son bir ayda üçüncü kez düzenlenen bu tür saldırılar, Rusya'nın savaşın seyrini değiştirme çabalarının bir yansıması. Ukrayna'nın batılı müttefiklerinden aldığı uzun menzilli silahlarla Rus topraklarına karşılık verme kapasitesi artarken, Kremlin sahadaki ilerleyişini sürdürebilmek için yoğun hava saldırılarına yöneliyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri, son saldırıda Rusya'nın Kh-101 ve Kalibr seyir füzelerinin yanı sıra Şahid tipi insansız hava araçları kullandığını bildirdi.
Kiev'de saldırıların hedef aldığı bölgelerden biri de Pechersk semti oldu. Burada bir konut binasının isabet alması sonucu 2 kişinin öldüğü, 5 kişinin yaralandığı belirtildi. Ukrayna İçişleri Bakanlığı, arama kurtarma ekiplerinin enkaz altında kalanları çıkarmak için çalıştığını duyurdu. Harkiv'de ise bir alışveriş merkezinin yakınına düşen füze, sivil kayıplara yol açtı. Yetkililer, özellikle sivil altyapıya yönelik bu saldırıların savaş suçu oluşturduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut: NATO'nun yanıtı ve enerji krizi
Saldırılar, NATO ülkelerinin Ukrayna'ya desteğini artırma tartışmalarının yaşandığı bir döneme denk geldi. Polonya ve Romanya gibi cephe ülkeleri, hava sahalarının ihlal edilmesi endişesiyle alarm durumuna geçti. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, yaptığı açıklamada Rusya'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarını kınadı ve Ukrayna'ya daha fazla hava savunma sistemi tedarik edileceğini duyurdu. ABD'nin yeni askeri yardım paketi kapsamında Patriot bataryaları ve mühimmat sevkiyatının hızlandırıldığı belirtiliyor. Ancak Avrupa ülkeleri arasında, özellikle Macaristan ve Slovakya'nın tutumu nedeniyle yardımların oybirliğiyle onaylanması konusunda zorluklar yaşanıyor.
Küresel enerji piyasalarında ise saldırıların ardından doğal gaz fiyatlarında yükseliş gözlendi. Rusya'nın Ukrayna'nın doğal gaz transit geçiş noktalarına yönelik saldırıları, Avrupa'nın enerji arz güvenliği konusunda yeniden endişelenmesine neden oldu. Özellikle Slovakya ve Avusturya, Ukrayna üzerinden gelen gaz akışının kesintiye uğraması halinde alternatif kaynaklara yönelmek zorunda kalabilir. Bu durum, kış aylarında Avrupa'da enerji fiyatlarının yeniden yükselme riskini beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana hem Ukrayna'ya insani yardım sağlayan hem de Rusya ile diplomatik kanalları açık tutan bir denge politikası izlemektedir. Rus hava saldırılarının yoğunlaştığı bu dönemde, Türkiye'nin Karadeniz’deki tahıl koridoru girişimlerinin yeniden canlandırılması ve ateşkes müzakereleri için arabuluculuk rolü önem kazanmaktadır. Enerji sektörü açısından bakıldığında, Rusya'nın Ukrayna altyapısına yönelik saldırıları, Türkiye'nin doğal gaz tedarikinde çeşitlendirme çabalarını hızlandırmasını gerektirebilir. Türkiye, hem Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne desteğini sürdürmekte hem de Rusya ile enerji ve ticaret ilişkilerini devam ettirmektedir. Bu hassas dengede, savaşın tırmanması Türkiye'nin bölgesel güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Özellikle Karadeniz'deki mayın tehdidi ve deniz ticaret yollarının güvenliği, Türkiye'nin yakından izlediği konular arasındadır.
