Rusya'nın insansız hava araçları ve füzeleri, Ukrayna'nın demiryolu sistemine yönelik sistematik saldırılarını yoğunlaştırdı. The Economist dış haberler editörü Adam Roberts'ın The War Room bülteninde aktardığına göre, Kremlin güçleri Ukrayna'nın ulaşım altyapısını felç etmeyi ve askeri ikmal hatlarını kesmeyi hedefliyor. Saldırılar, savaşın seyrini değiştirebilecek stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Demiryolu Ağı Neden Kritik?
Ukrayna'nın demiryolu ağı, ülkenin ekonomik ve askeri can damarı konumunda. Savaş öncesinde de yük ve yolcu taşımacılığının bel kemiği olan sistem, savaş döneminde askeri sevkiyat, tahliye ve insani yardım için hayati önem taşıyor. Ukrayna Demiryolları (Ukrzaliznytsya), geniş bir hat ağıyla ülkenin doğusu ile batısını birbirine bağlıyor ve sınır ötesi bağlantılarla Polonya, Romanya ve Slovakya üzerinden Avrupa'ya açılıyor.
Rusya'nın son haftalarda artırdığı saldırılar, özellikle elektrik altyapısına ve demiryolu istasyonlarına odaklanıyor. Ukrayna yetkilileri, ülke genelinde tren seferlerinde gecikmeler ve iptaller yaşandığını, bazı bölgelerde rayların hasar gördüğünü bildiriyor. Saldırılar, Ukrayna'nın tahıl ihracatını da sekteye uğratıyor; zira demiryolu, limanlara ulaşımın alternatif yolu.
Askeri ve Ekonomik Hedefler
Rusya'nın demiryolu saldırıları iki temel amaca hizmet ediyor: Ukrayna ordusunun cepheye takviye ve mühimmat sevkiyatını zorlaştırmak ve ülke ekonomisini çökertmek. Ukrayna Savunma Bakanlığı kaynaklarına göre, Rus kuvvetleri son dönemde Shahed tipi insansız hava araçları ve Kalibr füzeleriyle kritik demiryolu kavşaklarını vuruyor. Bu saldırılar, Batı'dan gelen silah ve mühimmatın cepheye ulaşmasını geciktirmeyi amaçlıyor.
Öte yandan, Ukrayna'nın tahıl ihracatı da demiryolu ağına bağımlı. Karadeniz tahıl koridoru anlaşmasının askıya alınmasının ardından Ukrayna, tahılı demiryoluyla Avrupa'ya taşımaya çalışıyor. Ancak altyapı saldırıları bu çabaları baltalıyor. Ukrayna Tarım Bakanlığı, son saldırıların ihracat kapasitesini önemli ölçüde düşürdüğünü açıkladı.
Uluslararası Tepkiler ve Batı'nın Desteği
Batılı ülkeler, Rusya'nın altyapı saldırılarını kınarken, Ukrayna'ya hava savunma sistemleri tedarikini hızlandırma sözü verdi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ittifakın Ukrayna'nın hava savunmasını güçlendirmek için çalıştığını belirtti. ABD ve Almanya, Patriot ve IRIS-T sistemlerinin sevkiyatını öne çekti. Ancak uzmanlar, mevcut hava savunma kapasitesinin geniş bir altyapıyı korumak için yetersiz olduğunu vurguluyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, demiryolu saldırılarının savaş suçu teşkil ettiğini ve uluslararası toplumun daha sert yaptırımlarla yanıt vermesi gerektiğini söyledi. Avrupa Birliği, Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketinde demiryolu ekipmanı tedarikini de kısıtlayan maddeler eklemeyi tartışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Ukrayna'nın demiryolu ağını hedef alması, Karadeniz bölgesindeki dengeleri doğrudan etkiliyor. Ukrayna tahılının demiryoluyla Avrupa'ya taşınmasındaki aksama, küresel gıda fiyatlarını yukarı çekerek Türkiye'nin de içinde bulunduğu ithalatçı ülkeleri olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, savaşın uzaması ve altyapı saldırıları, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını zorlaştırıyor. Montrö Sözleşmesi çerçevesinde Boğazlar'daki dengeyi koruyan Türkiye, Karadeniz'de artan istikrarsızlıktan endişe duyuyor. Ankara, hem Ukrayna'ya insansız hava aracı desteğini sürdürüyor hem de Rusya ile enerji ve ticaret bağlarını korumaya çalışıyor; bu denge, demiryolu saldırıları gibi tırmanmalarla daha da kırılgan hale geliyor.
