Rusya Savunma Bakanlığı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, gece boyunca Ukrayna'nın altyapı hedeflerine yönelik geniş çaplı bir saldırı düzenlediğini ve aralarında Kryvyi Rih kentindeki ülkenin en büyük çelik fabrikasının da bulunduğunu duyurdu. Açıklamaya göre saldırılar, Ukrayna'nın enerji altyapısına da zarar verdi. Bakanlık, operasyonun başarıyla gerçekleştirildiğini ve tüm hedeflerin vurulduğunu iddia etti. Ancak Ukrayna tarafından henüz resmi bir açıklama gelmedi ve hasarın boyutu netlik kazanmadı.
Saldırının Arka Planı ve Detaylar
Rusya'nın gece boyunca düzenlediği saldırı, Ukrayna'nın doğusundaki Dnipropetrovsk bölgesinde yer alan Kryvyi Rih kentinde yoğunlaştı. Bölge, Ukrayna'nın demir-çelik sanayisinin merkezlerinden biri olarak biliniyor. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıda ülkenin en büyük çelik fabrikasının yanı sıra enerji üretim tesislerinin de hedef alındığını belirtti. Bakanlık, "Geniş çaplı bir gece saldırısı düzenlendi. Ukrayna'nın askeri-sanayi kompleksine hizmet eden tüm hedefler vuruldu" ifadelerini kullandı. Hedefler arasında elektrik santralleri ve iletim hatlarının bulunduğu, bunun Ukrayna'nın savunma kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı öne sürüldü.
Bu saldırı, Rusya'nın Ekim ayı başından bu yana Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik artan saldırılarının bir parçası. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, son haftalarda ülkenin enerji sisteminin %30'unun hasar gördüğünü ve acil onarım çalışmalarının sürdüğünü açıklamıştı. Kryvyi Rih'teki çelik fabrikası ise Ukrayna ekonomisi için kritik öneme sahip; fabrika hem iç piyasaya hem de ihracata yönelik üretim yapıyor. Saldırının ardından bölgede elektrik kesintileri yaşandığı ve üretimin durma noktasına geldiği bildiriliyor.
Uluslararası gözlemciler, Rusya'nın kış ayları yaklaşırken Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef alarak siviller üzerinde baskı kurmayı ve Ukrayna'nın savaşma iradesini kırmayı amaçladığını değerlendiriyor. Batılı ülkelerden henüz resmi bir kınama gelmedi; ancak NATO ve AB yetkilileri geçmişte bu tür saldırıları savaş suçu olarak nitelendirmişti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya'nın Ukrayna'nın enerji ve sanayi altyapısına yönelik saldırıları, savaşın seyrini ve küresel enerji piyasalarını da etkiliyor. Ukrayna, tahıl ve çelik ihracatında önemli bir aktör; Kryvyi Rih'teki fabrikanın vurulması, küresel çelik fiyatlarında dalgalanmalara yol açabilir. Ayrıca enerji altyapısının zarar görmesi, Ukrayna'nın elektrik ihracatını da sekteye uğratarak Avrupa'nın enerji arz güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Avrupa Birliği, Ukrayna'nın enerji sistemini desteklemek için acil yardım paketleri açıklamıştı; ancak saldırıların sürmesi onarım çabalarını zorlaştırıyor.
Askeri uzmanlar, Rusya'nın bu tür saldırılarla Ukrayna'nın lojistik ve ikmal hatlarını kesmeyi hedeflediğini belirtiyor. Çelik fabrikası, askeri araç ve teçhizat üretiminde kullanılan malzemelerin temini açısından da stratejik bir öneme sahip. Saldırının, Ukrayna'nın karşı taarruz kapasitesini sınırlamayı amaçladığı düşünülüyor. Öte yandan, Ukrayna ordusu da Rusya'nın enerji tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırıları düzenleyerek karşılık veriyor; bu karşılıklı saldırılar savaşın tırmanma riskini artırıyor.
Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukuka aykırı olabileceği uyarısında bulunuyor. Ancak Rusya, hedeflerin askeri amaçlı olduğunu savunuyor. Saldırının ardından Ukrayna'nın çeşitli bölgelerinde hava savunma sistemlerinin devreye girdiği ve bazı füze ve İHA'ların düşürüldüğü bildiriliyor. Kryvyi Rih Belediye Başkanı, saldırıda ölen ya da yaralanan olup olmadığına dair henüz bilgi vermedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında denge politikası izleyerek her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutuyor. Ancak Ukrayna'nın enerji ve sanayi altyapısına yönelik saldırılar, Türkiye'nin enerji güvenliği ve tahıl koridoru gibi kritik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Kryvyi Rih'teki çelik fabrikasının vurulması, küresel çelik fiyatlarını yükselterek Türkiye'nin inşaat ve imalat sektörlerinde maliyet artışına yol açabilir. Ayrıca Ukrayna'nın enerji altyapısının çökmesi, Türkiye'nin Avrupa'ya enerji transitinde oynadığı rolü de dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, savaşın tırmanmasını önlemek için diplomatik girişimlerini sürdürürken, insani koridorlar ve tahıl sevkiyatı konusunda Ukrayna ile işbirliğini derinleştirmek durumunda.
