Rusya, Suriye'de Akdeniz kıyısındaki iki stratejik üssün kontrolünü kaybedecek. 18 ay süren müzakerelerin ardından varılan yeni anlaşmaya göre, bu üsler Rusya-Suriye ortak eğitim merkezleri olarak kullanılacak. Karar, Moskova'nın Suriye'deki askeri varlığını yeniden şekillendirirken, bölgedeki güç dengeleri açısından da önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Anlaşmanın Arka Planı
Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığı, 2015 yılında Beşar Esad rejimine verdiği destekle başlamış ve ülkedeki iç savaşın seyrini değiştirmişti. Tartus Deniz Üssü ve Hmeymim Hava Üssü, Rusya'nın Akdeniz'deki en önemli askeri dayanak noktaları arasında yer alıyor. Tartus, Rus Donanması'nın Akdeniz'deki tek bakım ve ikmal noktası olma özelliğini taşırken, Hmeymim ise Suriye'deki hava operasyonlarının merkezi konumunda.
Yeni anlaşma, bu üslerin statüsünü değiştirerek Rusya'nın bölgedeki askeri varlığını sürdürmesine olanak tanıyor. Rusya Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, üslerin ortak eğitim merkezlerine dönüştürülmesinin iki ülke arasındaki askeri işbirliğini derinleştireceği belirtildi. Ancak bu düzenleme, Rusya'nın Suriye'deki askeri operasyon kabiliyetini azaltacak gibi görünüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle askeri kaynaklarını yeniden dağıtma çabasının bir parçası olarak yorumlanıyor. Rusya, Ukrayna cephesinde yoğun bir mücadele verirken, Suriye'deki askeri varlığını sınırlandırarak buradaki kaynaklarını başka bölgelere kaydırmayı hedefliyor. Öte yandan, ABD ve NATO'nun Akdeniz'deki askeri varlığı göz önüne alındığında, Rusya'nın bu üslerdeki varlığını sürdürmesi stratejik önemini koruyor.
Tartus ve Hmeymim üsleri, Rusya'nın Suriye'deki nüfuzunu koruması ve Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarına yakınlığı nedeniyle jeopolitik açıdan kritik bir konumda. Uzmanlar, bu üslerin ortak eğitim merkezine dönüştürülmesinin sembolik bir adım olabileceğini, ancak Rusya'nın bölgedeki etkisinin devam edeceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Suriye politikası ve Doğu Akdeniz'deki dengeler açısından doğrudan önem taşıyor. Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığını yeniden düzenlemesi, Türkiye'nin İdlib'deki operasyonları ve Suriyeli mülteciler konusundaki müzakere sürecini etkileyebilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda Türkiye ile Yunanistan arasındaki anlaşmazlıkta, Rusya'nın bölgedeki askeri varlığının azalması Türkiye'nin elini güçlendirebilir. Ancak Rusya'nın Suriye'deki nüfuzunu koruyacağı göz önüne alındığında, Türkiye'nin Moskova ile ilişkilerinde dengeli bir politika izlemesi gerektiği açıktır.
