Rusya'nın işgal altındaki Herson bölgesinde bulunan Oleşki kentinde yaklaşık 2 bin sivil, insani yardımların sistematik olarak engellenmesi nedeniyle açlık ve ölüm riskiyle karşı karşıya. Avrupa Konseyi, bölgede yiyecek, ilaç, su ve elektrik bulunmadığını, sivillerin "yüksek ölüm riski" taşıdığını bildirdi. Rus güçleri, kente ulaşmaya çalışan yardım konvoylarını vuruyor, yere inen yardımlara el koyuyor ve bölgeden tahliyeleri engelliyor.
Oleşki'de insani felaketin boyutları
Oleşki, Herson'un güneyinde, Dnipro Nehri'nin sol yakasında yer alan ve savaş öncesinde yaklaşık 25 bin kişinin yaşadığı bir kent. Rusya'nın bölgeyi işgal etmesinin ardından nüfusun büyük bölümü kaçtı; ancak yaklaşık 2 bin kişi kentte mahsur kaldı. Ukraynalı yetkililer ve uluslararası kuruluşlar, bu kişilere ulaşan yardımların Rus güçleri tarafından engellendiğini belirtiyor.
Avrupa Konseyi'nin son raporuna göre, kentte içme suyu, gıda, temel ilaçlar ve elektrik yok. Kanalizasyon sisteminin çökmesi nedeniyle salgın hastalık riski de artmış durumda. Bölgedeki Ukraynalı yetkililer, Rus askerlerinin yardım araçlarını ateş açarak durdurduğunu, bazı sürücülerin yaralandığını aktarıyor. Yere inen yardım malzemelerine ise el konuluyor ve depolara götürülüyor.
Sivillerin tahliyesi de engelleniyor. Ukrayna makamları, kuşatma altındaki bölgeden çıkmak isteyen sivillerin Rus kontrol noktalarında geri çevrildiğini veya gözaltına alındığını bildiriyor. Bu durum, bölgede insan hakları ihlallerinin arttığı yönündeki endişeleri güçlendiriyor.
Uluslararası tepkiler ve hukuki boyut
Avrupa Konseyi, Oleşki'deki durumu "insanlık dışı" olarak nitelendirerek, Rusya'nın uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini vurguladı. Konsey, sivillere yönelik yardımların engellenmesinin bir savaş suçu teşkil edebileceğini belirtti. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin konuyu inceleyebileceği ifade ediliyor.
Birleşmiş Milletler ve Kızılhaç gibi kuruluşlar, bölgeye erişim taleplerinin Rusya tarafından reddedildiğini açıkladı. İnsani koridor oluşturulması çağrıları sonuçsuz kaldı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, uluslararası toplumu Rusya'nın gıdayı silah olarak kullanmasına karşı daha sert önlemler almaya davet etti.
Rusya ise suçlamaları reddediyor ve bölgede "özgürleştirme" operasyonu yürüttüğünü iddia ediyor. Ancak sahadan gelen görgü tanıklıkları ve uydu görüntüleri, yardımların engellendiğini doğruluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Oleşki'deki insani kriz, Türkiye'nin Karadeniz ve çevresindeki istikrar politikalarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, savaşın başından bu yana tahıl koridoru anlaşması ve esir takası gibi girişimlerle insani diplomasi yürütüyor. Bu tür krizler, Ankara'nın arabuluculuk rolünü zorlaştırırken, bölgesel göç dalgası ve enerji güvenliği risklerini artırıyor. Türkiye'nin insani yardım koridorlarının açılması yönündeki çağrıları, uluslararası toplum nezdinde itibarını güçlendirebilir; ancak Rusya ile dengeli ilişkileri sürdürme çabası nedeniyle eleştirilere maruz kalabilir.
