Norveç Silahlı Kuvvetleri, 2025 yılının ilk yarısında Rus savaş uçaklarının Norveç sınırına yakın bölgelerde gerçekleştirdiği uçuş sayısının geçen yılın tamamını geride bıraktığını duyurdu. Oslo yönetiminin verilerine göre, Ocak-Haziran 2025 döneminde kaydedilen Rus askeri uçuşları, 2024'ün tümünde tespit edilen toplam sayıyı aşmış durumda. Bu artış, NATO'nun kuzey kanadında Rusya ile ittifak arasındaki gerilimin yeni bir boyuta ulaştığını gösteriyor. Norveçli yetkililer, uçuşların çoğunun uluslararası hava sahasında gerçekleştiğini ancak bazı durumlarda Rus uçaklarının Norveç hava sahasına izinsiz girdiğini belirtti.
Rus uçuşlarının niteliği ve NATO'nun yanıtı
Norveç Hava Kuvvetleri Komutanlığı'ndan üst düzey bir yetkili, artan uçuşların özellikle Kuzey Kutbu bölgesinde yoğunlaştığını ifade etti. Rusya'nın Tu-95 ve Tu-160 gibi stratejik bombardıman uçaklarının yanı sıra Su-27 ve MiG-31 avcı uçaklarıyla sık sık Norveç Denizi ve Barents Denizi üzerinde devriye uçuşları yaptığı bildiriliyor. NATO, bu uçuşlara karşılık olarak bölgedeki varlığını artırmış durumda. Norveç, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'ne ait savaş uçakları düzenli olarak Rus uçaklarını önleme görevi yapıyor. Ayrıca NATO, Norveç'in kuzeyindeki hava üslerine ek kuvvetler konuşlandırdı. Uzmanlar, Rusya'nın bu uçuşlarla hem NATO'nun tepkisini ölçtüğünü hem de Kuzey Kutbu'ndaki askeri varlığını pekiştirmeyi hedeflediğini belirtiyor.
Küresel ve bölgesel boyut: Ukrayna savaşı ve Kuzey Kutbu rekabeti
Rusya'nın Norveç sınırındaki uçuşlarını artırması, Ukrayna savaşının devam ettiği bir dönemde NATO'nun doğu kanadında yaşanan gerginliklerle paralel bir seyir izliyor. Uzmanlar, Rusya'nın Batı'dan gelen yaptırımlara ve Ukrayna'daki askeri başarısızlıklara karşı bir güç gösterisi yapmak istediğini düşünüyor. Öte yandan, Kuzey Kutbu bölgesi, küresel ısınmayla birlikte yeni deniz ticaret yollarının açılması ve zengin doğal kaynakların keşfiyle stratejik önem kazanmış durumda. Rusya, Kuzey Denizi Rotası'nı kontrol etmek ve bölgedeki askeri üslerini modernize etmek için büyük yatırımlar yapıyor. NATO da bu bölgeye olan ilgisini artırarak, Norveç başta olmak üzere üye ülkelerin savunma kapasitelerini güçlendiriyor. Norveç Dışişleri Bakanı, Rus uçuşlarındaki artışın "endişe verici" olduğunu ve ittifakın bu duruma karşı hazırlıklı olduğunu söyledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın NATO üyesi bir ülke olan Norveç sınırındaki askeri uçuşlarını artırması, ittifakın kuzey kanadındaki güvenlik dinamiklerini etkiliyor. Türkiye, NATO'nun güney kanadında yer almasına rağmen, ittifak içi dayanışma ve caydırıcılık prensipleri gereği bu gelişmelerden doğrudan etkileniyor. Özellikle Rusya ile Karadeniz'de yaşanan gerginlikler göz önüne alındığında, NATO'nun kuzeydeki varlığının güçlendirilmesi, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarıyla uyumlu bir adım olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, Kuzey Kutbu'nun stratejik öneminin artması, Türkiye'nin bölgeye yönelik ilgisini ve olası iş birliği fırsatlarını da beraberinde getirebilir. Ankara'nın, ittifak içindeki konumunu korumak ve Rusya ile dengeli bir ilişki sürdürmek için bu gelişmeleri yakından takip etmesi bekleniyor.
