Rusya'nın Ukrayna'nın başkenti Kiev'e düzenlediği büyük çaplı füze saldırısında, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan tarihi Dormition Katedrali (Varsayım Katedrali) ağır hasar aldı. Saldırıda can kaybı yaşanırken, itfaiye ekipleri katedralde çıkan yangını söndürmek için saatlerce mücadele etti. Ukrayna makamları, Rusya'nın gece boyunca Kiev ve çevresine balistik ve seyir füzeleriyle yoğun bir saldırı düzenlediğini, bu saldırılarda sivillerin de hayatını kaybettiğini duyurdu.
Gelişmenin arka planı
Kiev'in tarihi merkezinde bulunan ve 11. yüzyıla tarihlenen Dormition Katedrali, Ukrayna'nın en önemli dini ve kültürel yapılarından biri olarak kabul ediliyor. Yapı, 1990 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Kiev Pechersk Lavra (Kiev Mağaralar Manastırı) kompleksinin bir parçası. Katedral, II. Dünya Savaşı sırasında ağır hasar görmüş, 2000 yılında yeniden inşa edilmişti. Rusya'nın son saldırısıyla katedralin kubbesi ve bazı duvarları yıkılırken, yangın nedeniyle iç mekandaki fresklerin büyük ölçüde tahrip olduğu bildirildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı 'Rusya'nın kültürümüzü yok etme girişimi' olarak nitelendirdi. Rusya ise hedef aldığı noktaların askeri tesisler olduğunu iddia ediyor ancak katedralin askeri bir önemi bulunmuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
UNESCO'nun acil toplantı çağrısı yaptığı saldırı, uluslararası toplumda büyük tepki çekti. Avrupa Birliği ve NATO, Rusya'yı savaş suçu işlemekle suçlarken, Birleşmiş Milletler olayı kınadı. Uzmanlar, bu tür saldırıların savaşın seyrini değiştirmekten çok Ukrayna'nın direncini kırmayı amaçladığını belirtiyor. Öte yandan Rusya, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırarak kış aylarında sivil halkı zor durumda bırakmayı hedefliyor. Kiev'deki tarihi yapıların hedef alınması, savaşın kültürel mirasa yönelik yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Rus güçleri daha önce de Mariupol, Harkiv ve Çernihiv'deki kültürel yapıları hedef almıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşında arabuluculuk rolü üstlenirken, özellikle Karadeniz tahıl koridoru anlaşması ve esir takası gibi konularda kritik bir pozisyona sahip. Kiev'deki tarihi katedrale yönelik saldırı, Türkiye'nin de kültürel mirasın korunmasına verdiği önem açısından endişe verici. Ankara, hem Ukrayna'daki hem de Suriye'deki tarihi yapıların hedef alınmasını daha önce kınamıştı. Saldırı, savaşın tırmanma riskini artırarak Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, Rusya'nın Ukrayna'daki enerji altyapısına yönelik saldırıları, Türkiye üzerinden Avrupa'ya enerji akışını tehlikeye atabilecek boyutlara ulaşırsa, Ankara'nın enerji güvenliği politikalarını da etkileyebilir.
