Rusya Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna ve Batılı ülkeler tarafından yapılan, Rus güçlerinin Ukrayna'nın başkenti Kiev'deki tarihi bir manastıra gece saatlerinde düzenlenen büyük çaplı bir saldırıda hedef aldığı yönündeki suçlamaları Pazartesi günü "kaba bir yalan" olarak nitelendirerek reddetti. Bakanlık, Kiev'deki bu iddiaların Rusya'yı itibarsızlaştırmak amacıyla uydurulduğunu savundu. Rus yetkililer, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin kasıtlı olarak sivil altyapıyı hedef alarak Rusya'yı zan altında bırakmaya çalıştığını öne sürdü.
Gelişmenin arka planı: Manastıra yönelik saldırı iddiası
Ukrayna yönetimi, Rus ordusunun Kiev'deki Mikhailivsky Zolotoverky Manastırı'nı hedef aldığını iddia ederken, sosyal medyada yayılan görüntülerde manastır yakınlarında bir krater ve çevrede hasar olduğu görüldü. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, saldırının uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu belirterek Batılı ülkelerin tepkisini istedi. Bunun üzerine ABD ve Avrupa Birliği'nden Rusya'ya yönelik sert kınamalar geldi. Ancak Rusya, manastıra herhangi bir saldırı yapılmadığını, Ukrayna'nın hava savunma sistemlerinin kendi füze veya İHA'larını etkisiz hale getirirken mermilerinin manastır yakınlarına düştüğünü ileri sürdü.
Ukrayna tarafı ise, şehrin birçok noktasının Rus bombardımanına maruz kaldığını, manastırın bu saldırılar sırasında hasar gördüğünü kaydetti. Kiev'deki tarihi yapıların, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almamakla birlikte ülke için büyük kültürel değer taşıdığı belirtiliyor. Olay, savaşın sivil hedefleri ne kadar hedef aldığı tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi ise, taraflara uluslararası insancıl hukukun askeri hedefler ile sivil alanlar arasında ayrım yapma yükümlülüğünü hatırlattı.
Bölgesel ve küresel boyut: Dezenformasyon savaşı ve Batı-Rusya gerilimi
Manastır saldırısı iddiası, savaş alanı dışında süren dezenformasyon savaşının yeni bir cephesi olarak değerlendiriliyor. Her iki taraf da olayı kendi anlatısına göre şekillendirirken, olayın doğruluğu bağımsız kaynaklarca teyit edilebilmiş değil. Batılı ülkeler, olayı Rusya'nın savaş suçları işlemeye devam ettiğinin bir kanıtı olarak sunarken, Rusya bunu Ukrayna'nın propaganda amaçlı bir hamlesi olarak görüyor. Bu olay, Ukrayna savaşının sadece fiziksel değil, aynı zamanda bir bilgi savaşına dönüştüğünü bir kez daha ortaya koyuyor.
Küresel ölçekte bu tür olaylar, uluslararası toplumda Rusya'ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılması ve askeri yardımların artırılması yönündeki baskıyı güçlendirebilir. NATO, Ukrayna'ya verdiği desteği artırırken, AB ülkeleri de Rus enerjisine bağımlılığı azaltma çabalarını hızlandırmış durumda. Öte yandan, Rusya'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarını artırması, kış öncesinde enerji altyapısını hedef alarak Ukrayna halkının moralini ve direncini kırmayı amaçlıyor olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ukrayna savaşındaki arabuluculuk rolü ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki hassas dengeleri açısından önemlidir. Kiev'deki her sivil kayba yönelik iddia, Türkiye'nin iki tarafın da kabul edebileceği bir müzakere zemini oluşturma çabalarını zorlaştırmaktadır. Türkiye, savaşın sivilleri hedef almadan sürdürülmesi için taraflara insani ilkelere uyma çağrısında bulunurken, doğrudan bir askeri müdahale yerine diplomatik çözüm arayışlarına vurgu yapmaktadır. Ayrıca bu olayın, bölge ülkelerinde Rusya'ya yönelik algıyı da etkileyeceği ve Türkiye'nin Ukrayna ile tahıl anlaşması gibi kazanımları sürdürme çabasını karmaşıklaştırabileceği değerlendirilmektedir.
