Rusya'nın Birleşik Krallık Büyükelçisi Andrey Kelin, 21 Temmuz'da görevinden ayrılarak Moskova'ya döndü. Yedi yılı aşkın süredir Londra'daki görevini yürüten Kelin'in ülkesine çağrılması, iki ülke arasında son dönemde artan diplomatik gerilimin yeni bir işareti olarak yorumlanıyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan kısa açıklamada, Kelin'in görev süresinin tamamlandığı ve Moskova'da yeni bir göreve atanacağı belirtildi. Ancak Batılı diplomatik kaynaklar, bu adımın Rusya'nın İngiltere'ye yönelik sert tutumunun bir parçası olduğunu düşünüyor.
Gelişmenin Arka Planı
Andrey Kelin, 2019 yılında Londra'ya büyükelçi olarak atanmıştı. Görev süresi boyunca, Rusya-İngiltere ilişkileri oldukça çalkantılı bir dönemden geçti. 2018'de Salisbury'de eski Rus casusu Sergey Skripal ve kızı Yulia'ya yönelik zehirli saldırı nedeniyle iki ülke arasında büyük bir diplomatik kriz yaşanmış, İngiltere çok sayıda Rus diplomatı sınır dışı etmişti. Kelin'in atanması, bu krizin ardından ilişkilerin normalleştirilmeye çalışıldığı bir döneme denk gelmişti. Ancak Ukrayna savaşı, iki ülke arasındaki gerilimi yeniden zirveye taşıdı.
Kelin'in görevden ayrılması, Rusya'nın Batı ile diplomatik ilişkilerini yeniden şekillendirdiği bir süreçte gerçekleşiyor. Son aylarda Rusya, birçok Avrupa ülkesindeki diplomatik temsilciliklerinde personel değişikliğine gitti. Moskova yönetimi, İngiltere'nin Ukrayna'ya askeri destek vermesine sert tepki gösteriyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın Ukrayna'ya yönelik uzun menzilli füze kullanımına izin verme kararı, Kremlin tarafından 'savaşın tırmanması' olarak nitelendirilmişti. Bu bağlamda Kelin'in Moskova'ya dönüşü, Rusya'nın Londra ile diplomatik kanalları dondurma sinyali olarak okunabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya ile İngiltere arasındaki gerilim, yalnızca iki ülkeyi ilgilendirmiyor. Bu durum, Avrupa güvenlik mimarisini doğrudan etkiliyor. İngiltere, Ukrayna'ya en güçlü askeri desteği sağlayan ülkelerin başında geliyor. Londra'nın Kiev'e sağladığı silahlar ve eğitim desteği, savaşın seyrinde önemli bir rol oynuyor. Rusya ise bu desteği 'provokasyon' olarak değerlendiriyor ve İngiltere'yi doğrudan çatışmanın tarafı olmakla suçluyor.
Diplomatik gerilimin yanı sıra, iki ülke arasında casusluk faaliyetleri de son dönemde artmış durumda. Geçtiğimiz aylarda İngiltere, Rusya'nın karıştığı iddia edilen bir dizi siber saldırı ve sabotaj girişimini kamuoyuna yansıttı. Rusya ise İngiltere'nin 'Rusofobi' politikası izlediğini ve diplomatik ilişkileri çıkmaza sürüklediğini savunuyor. Bu kısır döngü, Avrupa'da yeni bir Soğuk Savaş döneminin habercisi olarak yorumlanıyor. NATO’nun doğu kanadında artan askeri yığınak ve Rusya'nın buna karşılık taktiksel nükleer silah söylemleri, tansiyonu daha da yükseltiyor.
Öte yandan, Rusya'nın Londra'daki diplomatik temsilciliğinde yaşanan bu değişiklik, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin neredeyse tamamen durmasına rağmen, mevcut durumun daha da kötüleşmesine yol açabilir. Enerji sektöründe karşılıklı bağımlılık azalırken, ticaret hacmi de dip seviyelerde seyrediyor. Diplomatik krizin derinleşmesi, özellikle kültürel ve akademik alışverişleri olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya-İngiltere arasındaki bu diplomatik gerilim, Türkiye'yi dolaylı olarak ilgilendiriyor. Türkiye, hem NATO üyesi hem de Rusya ile Karadeniz'de komşu bir ülke olarak hassas bir denge politikası izliyor. Moskova ile Ankara arasındaki enerji ve savunma iş birliği, Batı ile olan ittifak ilişkileriyle iç içe geçmiş durumda. İngiltere'nin Ukrayna'ya desteğinin artması, savaşın tırmanma riskini yükselterek Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını tehdit edebilir. Bu nedenle Ankara, diplomatik krizlerde ara bulucu rolü üstlenmeye çalışıyor. Türkiye'nin, Karadeniz'deki tahıl koridoru anlaşmasında oynadığı rol gibi, bu tür gerilimlerde de yapıcı katkı sağlaması beklenir. Ancak Moskova'nın Batı ile ilişkilerini dondurma yönündeki adımları, Türkiye'nin aracılık çabalarını zorlaştırabilir.
