Moskova, 10 Haziran - Rusya, Ermenistan'ın Sovyet sonrası ülkelerin oluşturduğu askeri ittifak ve ayrı bir ekonomik birlik içinde kalıp kalmayacağı sorusunun bir an önce çözülmesi gerektiğini söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, yaptığı açıklamada, Moskova ile Erivan arasında artan gerilimler ışığında, bu konuda belirsizliğin sürmesinin iki taraf için de olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Ermenistan, Rusya liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) ve Avrasya Ekonomik Birliği'nin (AEB) üyesi konumunda bulunuyor.
Gerilimin Arka Planı: Dağlık Karabağ ve Batı'ya Yönelim
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, son aylarda Rusya'yı Dağlık Karabağ konusunda yetersiz kalmakla suçlamış ve ülkesinin güvenlik garantileri için Batı'ya yönelme sinyalleri vermişti. Paşinyan, Şubat ayında yaptığı bir açıklamada, KGAÖ'nün Ermenistan'ın güvenlik ihtiyaçlarını karşılayamadığını belirterek, örgütün üyeliğinin "dondurulabileceğini" ima etmişti. Ayrıca, Avrupa Birliği ve ABD ile yakınlaşma çabaları, Rusya'nın dikkatinden kaçmadı. Moskova, bu hamleleri geleneksel nüfuz alanına bir tehdit olarak algılıyor.
Peskov, Çarşamba günü yaptığı basın toplantısında, "Ermenistan'ın hem KGAÖ hem de AEB'deki statüsünün netleşmesi gerekiyor. Bu, hem Erivan'ın hem de diğer üyelerin çıkarları açısından önemli. Konunun sürüncemede bırakılmaması için çalışıyoruz," dedi. Rus yetkililer, Ermenistan'ın bu bloklardan ayrılması durumunda ekonomik ve askeri sonuçları olacağını da hatırlattı.
Bölgesel Boyut: Güney Kafkasya'da Değişen Dengeler
Ermenistan'ın olası bir ayrılışı, Güney Kafkasya'daki güç dengesini önemli ölçüde etkileyebilir. KGAÖ'den çekilme, Ermenistan'ın Rus askeri varlığını kaybetmesi anlamına gelirken, AEB'den ayrılık ise ekonomik entegrasyonu sona erdirecek. Uzmanlar, Paşinyan yönetiminin Batı ile yakınlaşma stratejisinin, Rusya'nın bölgedeki nüfuzunu kırmayı hedeflediğini, ancak bunun ekonomik ve güvenlik riskleri taşıdığını belirtiyor. Öte yandan, Türkiye ve Azerbaycan, bu gelişmeleri yakından izliyor. Ankara, Erivan'ın Batı'ya yönelimini desteklerken, Bakü ise Rusya'nın pozisyonundaki değişiklikleri kendi lehine değerlendirmeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikası açısından iki yönlü bir öneme sahip. Birincisi, Ermenistan'ın Rusya'dan uzaklaşması, Türkiye'nin Güney Kafkasya'daki manevra alanını genişletebilir; Ankara, Erivan'la normalleşme sürecinde daha avantajlı bir konuma gelebilir. İkincisi, Azerbaycan'ın güvenliği açısından KGAÖ'nün zayıflaması olumlu bir gelişme olabilir. Ancak, Rusya'nın bölgede daha agresif bir tutum alması riski de bulunuyor. Türkiye, bu süreçte dengeli bir politika izleyerek hem Batı ittifakındaki konumunu güçlendirebilir hem de Azerbaycan'la koordinasyonu artırabilir.
