Rusya'nın Ukrayna'nın başkenti Kiev'e düzenlediği füze saldırısında, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan tarihi Kiev Pechersk Lavra manastırı hasar gördü. Saldırıda en az 5 kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi. Ukraynalı yetkililer, saldırının sivil altyapıyı hedef aldığını belirtirken, Rusya ise askeri hedefleri vurduğunu iddia etti. Olay, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı.
Saldırının detayları ve tarihi manastıra verilen hasar
Ukrayna Acil Durumlar Servisi'nden yapılan açıklamaya göre, sabah saatlerinde Kiev'in merkezine düzenlenen füze saldırısında, kentteki birçok binanın yanı sıra 11. yüzyıla tarihlenen Kiev Pechersk Lavra (Mağaralar Manastırı) kompleksi de hedef alındı. Manastırın bazı bölümlerinde yangın çıktığı ve yapısal hasar meydana geldiği bildirildi. UNESCO, saldırıyı kınayan bir açıklama yaparak, 'dünya kültür mirasına yönelik bu saldırıyı şiddetle kınıyoruz' ifadelerini kullandı. Örgüt, hasar tespiti ve acil koruma çalışmaları için uzman ekipler göndereceğini duyurdu.
Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko, saldırıda 5 kişinin hayatını kaybettiğini, 12 kişinin yaralandığını açıkladı. Ölenler arasında manastır yakınındaki bir apartmanda yaşayan bir ailenin de bulunduğu belirtildi. Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırının, Ukrayna ordusuna ait bir komuta merkezi ve mühimmat deposunun imha edilmesi amacıyla düzenlendiğini öne sürdü. Ancak Ukrayna tarafı, bölgede herhangi bir askeri hedef bulunmadığını ve saldırının tamamen sivil alanı hedef aldığını savundu.
Uluslararası tepkiler ve bölgesel yansımalar
Saldırı, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve NATO tarafından kınandı. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, 'Rusya'nın kültürel mirası hedef alması kabul edilemez' dedi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise saldırının, Rusya'nın Ukrayna'nın sivil altyapısına yönelik 'barbarca' saldırılarının bir parçası olduğunu ifade etti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, 'Bu saldırı, Rusya'nın uluslararası hukuku hiçe saydığının bir başka örneğidir' açıklamasında bulundu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı 'terör eylemi' olarak nitelendirerek, Rusya'nın kültürel soykırım yaptığını söyledi.
Kiev Pechersk Lavra, Ortodoks dünyasının en önemli manastırlarından biri olarak kabul ediliyor. 1990 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan yapı, her yıl binlerce hacı ve turist tarafından ziyaret ediliyor. Saldırının ardından manastırın geçici olarak ziyarete kapatıldığı bildirildi. Ukrayna Kültür Bakanlığı, hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve restorasyon için uluslararası yardım çağrısında bulunulacağını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'daki savaşın kültürel mirası hedef alan bu boyutu, Türkiye'nin Karadeniz bölgesindeki jeopolitik dengeleri etkilemeye devam ediyor. Türkiye, hem Ukrayna hem de Rusya ile ilişkilerini dengede tutmaya çalışırken, savaşın bölgesel güvenlik ve enerji güzergahları üzerindeki etkileri Ankara için kritik önem taşıyor. Özellikle UNESCO korumasındaki bir yapının hedef alınması, uluslararası hukukun ihlali anlamına geliyor ve Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını zora sokabilir. Ayrıca, Türkiye'nin de benzer tarihi yapılara sahip olması, bu tür saldırıların caydırıcılığı konusunda uluslararası işbirliğini daha da önemli hale getiriyor.
