Singapur'da ruh sağlığı uzmanları, gençlerin ruh sağlığı hizmetlerine erişiminde ebeveyn onayı için belirlenen yaş sınırının 13 veya 14'e kadar düşürülmesini, hatta tamamen kaldırılmasını talep ediyor. Hükümet, ruh sağlığı hizmetleri için ebeveyn onayı konusunda yönergeler üzerinde çalışırken, uzmanlar gençlerin artan yardım taleplerine dikkat çekiyor.
Artan Yardım Talebi ve Mevcut Uygulama
Singapur'da çocuk ve ergen ruh sağlığı hizmetlerine başvurularda son yıllarda belirgin bir artış yaşanıyor. Uzmanlar, pandemi sonrası dönemde gençler arasında anksiyete, depresyon ve yeme bozuklukları gibi sorunların arttığını belirtiyor. Ancak mevcut düzenlemelerde, 18 yaş altındaki bireylerin psikolojik destek alabilmesi için ebeveyn veya yasal vasi onayı gerekiyor. Bu durum, aileleriyle iletişim kurmakta zorlanan veya ailelerinin onayını alamayan gençler için ciddi bir engel oluşturuyor.
Pratisyenler, özellikle 13-14 yaşındaki ergenlerin kendi ruh sağlıkları hakkında karar verebilecek olgunluğa sahip olduğunu savunuyor. Bazı uzmanlar ise onay yaşının tamamen kaldırılması gerektiğini, çünkü her gencin aile desteğine sahip olmadığını ifade ediyor. Singapur Psikiyatri Derneği'nin önceki açıklamalarında, gençlerin gizlilik endişesi nedeniyle yardım aramaktan çekindiği vurgulanmıştı.
Sağlık Bakanlığı, konuyla ilgili olarak paydaşlarla istişare sürecinin devam ettiğini ve yönergelerin yakında yayımlanacağını duyurdu. Bakanlık yetkilileri, gençlerin ruh sağlığı hizmetlerine erişimini kolaylaştırırken ebeveyn katılımını da dengelemeyi hedeflediklerini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Singapur'daki bu tartışma, dünya genelinde ruh sağlığı hizmetlerine erişimde yaşanan benzer sorunlarla paralellik gösteriyor. Birçok ülkede ergenlerin ruh sağlığı hizmetlerine erişimi için ebeveyn onayı şartı bulunuyor. Ancak son yıllarda bazı ülkelerde bu yaş sınırı düşürülüyor veya esnetiliyor. Örneğin, Birleşik Krallık'ta 16 yaş altındaki gençlerin bazı durumlarda ebeveyn onayı olmadan tedavi alabileceği düzenlemeler mevcut. Avustralya'da ise eyaletlere göre farklılık gösteren uygulamalar var.
Dünya Sağlık Örgütü, ergenlik döneminde ruh sağlığı sorunlarının yaygın olduğunu ve erken müdahalenin önemini vurguluyor. DSÖ verilerine göre, dünya genelinde 10-19 yaş arası gençlerin yaklaşık yüzde 14'ü ruh sağlığı sorunları yaşıyor. Ancak bu gençlerin önemli bir kısmı damgalama, erişim engelleri ve gizlilik endişeleri nedeniyle yardım alamıyor. Singapur'daki tartışma, bu küresel soruna yerel bir çözüm arayışı olarak dikkat çekiyor.
Asya'da ruh sağlığı hizmetlerine erişimde kültürel faktörler de önemli rol oynuyor. Birçok Asya toplumunda ruh sağlığı sorunları hâlâ tabu olarak görülüyor ve aileler çocuklarının tedavi görmesini istemeyebiliyor. Bu nedenle, gençlerin ebeveyn onayı olmadan hizmet alabilmesi, erken müdahale için kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Singapur'un çok kültürlü yapısı içinde, farklı etnik grupların ruh sağlığına yaklaşımı da çeşitlilik gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de ergen ruh sağlığı hizmetlerine erişimde ebeveyn onayı şartı bulunuyor. Son yıllarda gençler arasında ruh sağlığı sorunlarının arttığına dair veriler, bu alandaki düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Singapur'daki tartışma, Türkiye için de bir model oluşturabilir. Özellikle ergenlerin gizlilik endişesiyle yardım aramaktan çekinmesi, okul psikolojik danışmanlık sistemlerinin güçlendirilmesi ve yasal düzenlemelerde esneklik sağlanması yoluyla aşılabilir. Ayrıca, Türkiye'nin genç nüfusu dikkate alındığında, ruh sağlığı hizmetlerinin erişilebilirliği ve kalitesi, uzun vadede toplumsal refahı doğrudan etkileyecek bir politika alanı olarak öne çıkıyor.
