Singapur ile Malezya'nın Johor Bahru kentini birbirine bağlayacak Rapid Transit System (RTS) Link hattının 2026 sonunda hizmete girmesiyle birlikte, Singapurlu tüketicilerin Johor Bahru'ya yönelik yıllık harcamalarının 1 milyar Singapur doları (yaklaşık 760 milyon ABD doları) artması bekleniyor. Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, bu harcamaların en büyük kısmını market alışverişleri, ilaç ve eczane ürünleri ile yeme-içme sektörü oluşturacak. Araştırma, RTS hattının açılmasıyla Singapurluların günlük ihtiyaçlarını karşılamak için daha sık Johor Bahru'yu tercih edeceklerini ve bu durumun bölgedeki ticaret dengesini önemli ölçüde etkileyeceğini ortaya koyuyor.
Hattın Arka Planı ve Beklenen Değişim
RTS Link, Singapur'un Woodlands bölgesi ile Johor Bahru'nun Bukit Chagar istasyonu arasında yaklaşık dört kilometrelik bir mesafeyi kapsayacak. Proje, 2010 yılında iki ülke arasında imzalanan anlaşmanın ardından 2018'de resmen başladı ve pandemi nedeniyle bir süre gecikse de 2026 sonu itibarıyla tamamlanması planlanıyor. Hat, saatte 10 bin yolcu taşıma kapasitesine sahip olacak ve sefer sıklığı yoğun saatlerde 3.6 dakikaya kadar düşecek. Bu, mevcut durumda bir saatten fazla sürebilen sınır geçiş süresini büyük ölçüde azaltacak.
NUS araştırması, Singapurluların şu anda Johor Bahru'ya haftada ortalama 1.2 kez gittiğini ve her seferde ortalama 150 S$ harcadığını, RTS hattının açılmasıyla bu ziyaret sıklığının haftada 2.5'e, harcamanın ise sefer başına ortalama 200 S$'a yükseleceğini öngörüyor. En büyük artış market alışverişlerinde beklenirken, bunu eczane ürünleri, giyim ve elektronik takip ediyor. Araştırmaya göre, Singapurluların Johor Bahru'da yaptığı toplam yıllık harcama şu anda yaklaşık 2.5 milyar S$ seviyesinde, RTS sonrası ise 3.5 milyar S$'a çıkacak.
Bu artışın Johor Bahru'nun ekonomisine canlılık getirmesi beklenirken, Singapur'daki perakende sektörü ise kaygılı. Özellikle sınır bölgesindeki alışveriş merkezleri ve marketler, müşteri kaybı yaşayabileceklerini düşünüyor. Ancak Singapur'un batı bölgelerinde yaşayanlar için ulaşım kolaylığı ve maliyet avantajı, alışveriş alışkanlıklarını değiştirecek gibi görünüyor.
Bölgesel ve Ekonomik Boyut
RTS Link projesi, sadece iki şehir arasındaki ulaşımı kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda ASEAN bütünleşmesi ve sınır ötesi ticaretin artırılması hedeflerine de hizmet ediyor. Malezya tarafı, Johor Bahru'nun bir lojistik ve ticaret merkezine dönüşmesini hedeflerken, Singapur ise bölgesel rekabet gücünü korumak için yeni fırsatlar arıyor. Araştırma, Singapurluların Johor Bahru'ya yönelik harcamalarındaki artışın, her iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyonu derinleştireceğini ve ticaret hacmini artıracağını vurguluyor.
Diğer yandan, bu durum Singapur'daki enflasyonist baskıları hafifletmeye yardımcı olabilir. Singapurlular, daha düşük fiyatlı Malezya ürünlerine yönelerek kendi ülkelerindeki yüksek maliyetleri dengeleyebilir. Ancak bu, Singapur yerel perakendecileri için zorlu bir rekabet ortamı yaratacak. Hükümetler, bu geçişin etkilerini dengelemek için çeşitli politikalar geliştirmeyi planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin sınır ötesi ulaşım altyapısı projelerine ilgi duyabileceği bir örnek teşkil ediyor. Özellikle Türkiye'nin komşularıyla (örneğin Yunanistan, Bulgaristan, Irak) demiryolu bağlantılarını geliştirme çabalarına benzer şekilde, Singapur-Malezya örneği, sınır ötesi raylı sistemlerin ticareti artırma ve bölgesel bütünleşmeyi hızlandırma potansiyelini gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin İstanbul gibi büyük şehirlerde sınır ötesi alışveriş turizmini artırmak için benzer projeleri değerlendirmesinde fayda var. Küresel olarak, bu tür altyapı yatırımlarının ekonomik büyümeye katkısı ve tüketici davranışları üzerindeki etkisi, Türk politika yapıcılarının da dikkate alması gereken önemli bir ders niteliğinde.
