Küresel belirsizlikler ve artan jeopolitik risklerle birlikte, sigorta sektörüne akan sermaye miktarı rekor seviyelere ulaştı. Yatırımcılar, yüksek getiri ve düşük oynaklık vaadiyle sigorta fonlarına yönelirken, sektör profesyonelleri bu hızlı para akışının yanlış fiyatlamalara yol açabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle iklim değişikliği kaynaklı doğal afetler ve siber saldırılar gibi yeni risk türlerinin fiyatlandırılmasındaki belirsizlikler, sektörün kırılganlığını artırıyor.
Artan Riskler ve Azalan Fiyatlar: Paradoks mu?
Dünya daha tehlikeli hale gelirken, riskin fiyatı düşüyor. Bu paradoks, sigorta sektöründe derin bir tartışmaya yol açtı. 2023 yılında küresel sigorta primleri 6,8 trilyon dolara ulaşırken, sektöre giren yeni sermaye miktarı 100 milyar doları aştı. Yatırımcılar, özellikle reasürans ve parametrik sigorta ürünlerine ilgi gösteriyor. Ancak, düşük faiz ortamında yüksek getiri arayışı, birçok sigortacının riskleri yeterince fiyatlandırmamasına neden oluyor. Örneğin, iklim değişikliğiyle daha sık görülen orman yangınları ve seller, primlerdeki artışa rağmen hâlâ yeterince karşılanmıyor. Uzmanlar, bu durumun gelecekte büyük kayıplara yol açabileceğini belirtiyor.
Sektörün bir diğer endişesi ise siber riskler. Teknolojiye bağımlılığın artmasıyla birlikte, siber saldırıların maliyeti 2025'te 10,5 trilyon dolara ulaşabilir. Ancak, bu risklerin modellenmesi oldukça zor ve geçmiş veri eksikliği fiyatlamayı güçleştiriyor. Bu nedenle, birçok sigorta şirketi siber teminatları sınırlandırırken, özel fonlar bu alana yoğunlaşıyor.
Küresel Boyut: Gelişmekte Olan Piyasalar ve Likidite Baskısı
Sigorta sektöründeki sermaye girişi, özellikle gelişmekte olan ekonomilerde likiditeyi artırırken, aynı zamanda fiyat balonları riskini de beraberinde getiriyor. Asya-Pasifik bölgesi, sigorta penetrasyonunun düşük olmasına rağmen en hızlı büyüyen pazar konumunda. Çin ve Hindistan, devlet destekli sigorta programlarıyla sektörü canlandırmaya çalışıyor. Öte yandan, Afrika'da iklim risklerine karşı mikro sigorta ürünleri yaygınlaşıyor. Ancak, düzenleyici otoriteler, yüksek getiri vaat eden bazı fonların sistemik risk oluşturabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. ABD'de ise bazı eyaletler, iklim değişikliği nedeniyle zor durumda kalan sigorta şirketlerine kurtarma paketleri hazırlıyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) yakın tarihli bir raporda, sigorta sektöründeki yanlış fiyatlamanın küresel finansal istikrarı tehdit edebileceğini vurguladı. Özellikle reasürans piyasasında yoğunlaşan riskler, bir domino etkisi yaratabilir. 2023'teki Kahramanmaraş depremlerinin ardından Türk reasürans şirketlerinin karşılaştığı zorluklar, bu tehlikeyi gözler önüne serdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, jeopolitik riskler ve doğal afetler nedeniyle sigorta sektöründe yüksek primlerle karşı karşıya. Özellikle deprem ve yangın sigortası primleri son yıllarda %30-40 arttı. Ancak küresel sermaye girişi, Türk sigorta şirketlerinin likiditesini artırarak daha uygun fiyatlı ürünler sunmasına olanak tanıyabilir. Türkiye'nin İklim Değişikliği Uyum Stratejisi kapsamında parametrik sigorta ürünlerine yönelmesi, sektördeki dönüşümü hızlandırabilir. Bununla birlikte, yanlış fiyatlama riskine karşı düzenleyici kurumların daha sıkı denetim uygulaması gerekiyor. Aksi halde, Kahramanmaraş depremlerinde olduğu gibi büyük kayıplar yaşanabilir.
