Birleşik Krallık siyasetinde çarpıcı bir gelişme yaşandı. Seçim Komisyonu'nun yayımladığı son bağış verilerine göre, Nigel Farage liderliğindeki popülist sağ parti Reform UK, 2023 yılının ilk üç ayında tam 9 milyon sterlin bağış topladı. Bu rakam, aynı dönemde İşçi Partisi ve Muhafazakar Parti'nin toplam bağışlarının iki katından fazlasına denk geliyor. Bağışların büyük bölümünün kripto para sektöründen gelen milyarderler tarafından yapılması dikkatlerden kaçmadı.
Kripto Milyarderlerin Gözdesi Reform UK
Reform UK'in bağışçı listesinde, kripto para borsası Binance'in eski CEO'su Changpeng Zhao ve blockchain girişimcisi Brock Pierce gibi isimler öne çıkıyor. Zhao'nun yaklaşık 3 milyon sterlin bağışladığı belirtilirken, Pierce'in de 1 milyon sterlinin üzerinde katkı sağladığı ifade ediliyor. Partiye yapılan bağışların toplamı, bir önceki çeyreğe göre yüzde 300'ün üzerinde artış gösterdi. Farage, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Bu bağışlar, İngiliz halkının geleneksel partilere olan güveninin tamamen sarsıldığını gösteriyor. Reform UK, gerçek değişimi temsil ediyor,” dedi.
İşçi Partisi ise aynı dönemde 3.2 milyon sterlin, Muhafazakar Parti ise 2.8 milyon sterlin bağış toplayabildi. Liberal Demokratlar'ın bağışları ise 1.1 milyon sterlin seviyesinde kaldı. Bu tablo, Birleşik Krallık siyasetindeki geleneksel iki partili sistemin giderek sorgulanmasına neden oluyor. Uzmanlar, Reform UK'in özellikle genç ve teknoloji odaklı seçmenler arasında popülerlik kazandığını belirtiyor. Partinin Brexit sonrası dönemde daha radikal bir çizgi benimsemesi ve vergi indirimleri, göç kontrolü gibi vaatleri, bağışçıların ilgisini çekiyor.
Siyasette Dijital Para Etkisi Artıyor
Kripto para zenginlerinin siyasete müdahalesi yeni bir olgu değil ancak bu ölçekte bir bağış, Birleşik Krallık için bir ilk. ABD'de benzer şekilde, kripto para sektörü lobi faaliyetlerine ve seçim kampanyalarına milyonlarca dolar aktarıyor. Reform UK'e yapılan bağışlar, kripto para savunucularının düzenleme karşıtı bir siyasi ajandaya sahip olduğu şeklinde yorumlanıyor. Bağışçıların, İngiltere'de kripto para piyasasına yönelik düzenlemelerin hafifletilmesini veya vergi avantajları elde etmeyi hedeflediği düşünülüyor.
Muhafazakar Parti sözcüsü, yaptığı yazılı açıklamada, “Reform UK'in bağışları, yabancı ve kontrolsüz fonların siyasetimize sızması riskini doğuruyor. Bu durum, seçim güvenliği açısından endişe vericidir,” ifadelerini kullandı. İşçi Partisi ise konuyla ilgili daha temkinli yaklaşırken, parti lideri Keir Starmer, “Tüm siyasi partiler için şeffaflık ve hesap verebilirlik esastır. Bağışların kaynağı konusunda daha sıkı kurallar getirilmelidir,” dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Reform UK'in bu denli yüksek bağış toplaması, Türkiye açısından dolaylı ancak önemli bir gelişmedir. Birleşik Krallık, Avrupa'nın en büyük ikinci kripto para piyasasına ev sahipliği yaparken, Türkiye de kripto para benimseme oranının en yüksek olduğu ülkelerden biridir. Bu durum, küresel kripto para düzenlemelerinin nasıl şekilleneceği konusunda kritik bir örnek teşkil ediyor. Eğer Reform UK etkisiyle İngiltere'de kripto para dostu politikalar benimsenirse, Türkiye'nin de bu alandaki regülasyonları benzer yönde etkilenebilir. Ayrıca, popülist sağ partilerin yükselişi, Avrupa genelinde Türkiye'ye yönelik politikaları da etkileyebilir, zira Reform UK'in göç karşıtı söylemi, Türk vatandaşlarının Birleşik Krallık'a seyahat ve ticari ilişkilerini doğrudan etkileyebilecek potansiyel taşımaktadır.
