Londra — Birleşik Krallık'ın aşırı sağcı Reform UK partisinde iki üst düzey yetkili, gizli kamera soruşturmasının partinin anket çalışmaları için büyük miktarda yabancı fon topladıklarını ve ABD'li bir bağışçıdan 500 bin sterlinlik bağış vaadi aldıklarını ortaya koymasının ardından cuma günü istifa etti. İngiltere yasalarına göre yabancı bağışlar yasak.
Skandalın Perde Arkası: Gizli Kamera ve Yabancı Fon İddiaları
İstifa eden yetkililerin isimleri henüz kamuoyuna açıklanmadı ancak partinin üst yönetiminde yer aldıkları ve Nigel Farage'a yakın isimler oldukları belirtiliyor. Gizli kamera görüntüleri, söz konusu yetkililerin partinin emriyle yapılan anketler için yabancı kaynaklardan önemli miktarda bağış toplamaya çalıştıklarını gösteriyor. Görüntülerde ayrıca ABD'li bir bağışçının 500 bin sterlinlik bağışta bulunma vaadi yer alıyor. Birleşik Krallık seçim yasaları, yalnızca ülke içinde kayıtlı seçmenlerin veya şirketlerin siyasi partilere bağış yapmasına izin veriyor; yabancı bağışlar kesinlikle yasak.
Reform UK, 2024 genel seçimlerinde yüzde 14 oy alarak dört milletvekili çıkarmış ve ülke siyasetinde yükselen bir güç olarak dikkat çekmişti. Parti, göç karşıtı söylemi ve Brexit yanlısı duruşuyla biliniyor. Nigel Farage, partinin kurucu lideri ve Birleşik Krallık'ın en tanınmış sağcı figürlerinden biri. Farage, daha önce de yabancı bağış iddialarıyla gündeme gelmiş ancak her seferinde suçlamaları reddetmişti.
Gizli kamera soruşturmasını hangi kuruluşun yaptığı henüz netleşmedi. Ancak İngiliz basınında yer alan haberlere göre, soruşturma kapsamında partinin üst düzey isimlerinin yabancı fon arayışı içinde olduğu belgelendi. Reform UK sözcüsü, istifaların "kişisel nedenlerle" gerçekleştiğini savunarak iddiaları reddetti. Ancak parti içinden gelen bilgiler, istifaların doğrudan skandalla bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Birleşik Krallık'ta Siyasi Bağış Düzenlemeleri ve Reform UK'nın Yükselişi
Birleşik Krallık'ta siyasi bağışlar, 2000 tarihli Siyasi Partiler, Seçimler ve Referandumlar Yasası ile sıkı şekilde düzenleniyor. Bu yasa, yalnızca Birleşik Krallık'ta kayıtlı seçmenlerin, şirketlerin veya sendikaların bağış yapmasına izin veriyor. Yabancı bağışlar, seçim komisyonu tarafından yakından izleniyor ve ihlal durumunda ağır para cezaları ve hapis cezaları uygulanabiliyor.
Reform UK, son yıllarda anketlerde yükseliş trendinde. Özellikle Muhafazakâr Parti'nin erimesiyle birlikte sağ seçmenin önemli bir bölümünü kendine çekmeyi başardı. Parti, 2029 genel seçimlerinde daha büyük bir atılım yapmayı hedefliyor. Ancak bu tür skandallar, partinin "yolsuzlukla mücadele" ve "şeffaflık" söylemlerine gölge düşürebilir.
Nigel Farage, Brexit sürecinin mimarlarından biri olarak tanınıyor ve uzun yıllardır Birleşik Krallık siyasetinin tartışmalı isimlerinden. Farage, göçmen karşıtı söylemleri ve popülist çizgisiyle biliniyor. Son dönemde ABD'li muhafazakâr çevrelerle yakın ilişkileri olduğu biliniyor; bu durum, yabancı bağış iddialarını daha da dikkat çekici hale getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Avrupa'da Aşırı Sağın Finansman Sorunları
Reform UK'daki bu skandal, Avrupa genelinde aşırı sağ partilerin yabancı finansmanı konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Avrupa Birliği, yabancı bağışları sınırlamak için çeşitli düzenlemeler getirmiş durumda. Ancak Birleşik Krallık'ın Brexit sonrası dönemde bu düzenlemelerin dışında kalması, ülkeyi yabancı fonlar için daha cazip hale getirebilir.
Benzer şekilde, Fransa'daki Ulusal Birlik (Rassemblement National) ve Almanya'daki AfD gibi partiler de geçmişte yabancı bağış iddialarıyla gündeme gelmişti. Avrupa'da aşırı sağın yükselişi, bu tür finansman sorunlarını daha görünür kılıyor. Reform UK olayı, Birleşik Krallık'ın siyasi finansman sisteminin ne kadar sağlam olduğu sorusunu da beraberinde getiriyor.
İngiliz Seçim Komisyonu, konuyla ilgili inceleme başlatabilir. Eğer iddialar doğrulanırsa, parti yetkilileri ve hatta parti本身 yüksek para cezalarıyla karşılaşabilir. Bu durum, Reform UK'nın 2029 seçimleri öncesindeki itibarını zedeleyebilir ve sağ seçmen nezdindeki güvenilirliğini sarsabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Reform UK'daki yabancı bağış skandalı, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de Avrupa'daki aşırı sağ hareketlerin finansman yapısına dair önemli ipuçları sunuyor. Türkiye, Avrupa Birliği ülkelerindeki Türk karşıtı ve İslamofobik söylemleriyle bilinen partilerin yabancı fonlarla beslenmesini yakından takip etmeli. Bu tür skandallar, Avrupa'da siyasi finansmanın şeffaflığı konusunda tartışmaları derinleştirirken, Türkiye'nin Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir boyut oluşturabilir. Ayrıca, Birleşik Krallık'taki siyasi istikrarsızlık, Brexit sonrası ticaret ve güvenlik iş birliği açısından Türkiye için dikkatle izlenmesi gereken bir süreç.
