Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Belaruslu mevkidaşı Aleksandr Lukashenko, Ukrayna savaşının kritik bir dönemecinde bir araya geldi. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, iki lider 26 Haziran Cuma günü gerçekleştirdikleri görüşmede ağırlıklı olarak Ukrayna’daki savaşın seyrini ve bölgesel güvenlik konularını ele aldı. Görüşme, Rusya’nın Ukrayna’daki askeri operasyonlarının yoğunlaştığı ve uluslararası toplumun Kiev’e yönelik desteğini artırdığı bir döneme denk geldi. Lukashenko’nun Minsk’te ağırladığı Putin, Belarus’un Rusya’nın en yakın müttefiki olarak Ukrayna savaşındaki rolünü ve olası yeni askeri işbirliğini değerlendirdi. Görüşmenin ardından yapılan ortak açıklamada, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve ortak tehditlere karşı koordinasyonun artırılması kararlaştırıldı.
Gelişmenin arka planı
Putin ve Lukashenko arasındaki görüşme, Ukrayna savaşının tırmanma riskinin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşti. Rusya, Donbas bölgesinde ilerleyişini sürdürürken, Batılı ülkeler Ukrayna’ya ağır silah sevkiyatını hızlandırmış durumda. Belarus ise savaşın başından bu yana Rusya’ya lojistik destek sağlamakla birlikte, doğrudan askeri müdahaleden kaçınıyor. Ancak Lukashenko’nun son dönemde Ukrayna sınırına askeri yığınak yapması, Batı’da endişe yaratıyor. Uzmanlara göre, Minsk yönetimi Rusya’nın baskısı altında ve ülke içindeki siyasi krizler nedeniyle Moskova’ya daha fazla bağımlı hale geliyor. Görüşmede, Belarus topraklarının Rus nükleer silahlarına ev sahipliği yapması ve ortak askeri tatbikatlar da gündeme gelmiş olabilir. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, görüşmenin “verimli ve dostane” geçtiğini belirtirken, detaylar konusunda bilgi vermedi.
Bölgesel ve küresel boyut
Putin-Lukashenko görüşmesi, sadece Ukrayna savaşı açısından değil, aynı zamanda Avrupa güvenlik mimarisi ve NATO-Rusya ilişkileri bakımından da önem taşıyor. Belarus’un Rusya ile entegrasyonu derinleştikçe, NATO’nun doğu kanadındaki ülkeler (Polonya, Litvanya, Letonya, Estonya) için tehdit algısı artıyor. İttifak, bu ülkelerdeki varlığını güçlendirirken, Belarus sınırında da ek önlemler alıyor. Öte yandan, Çin’in Ukrayna savaşında Rusya’ya verdiği diplomatik destek, Moskova’nın alternatif ittifak arayışlarını hızlandırmış durumda. Putin ve Lukashenko’nun bu görüşmesi, Rusya’nın Belarus üzerindeki etkisini pekiştirme ve Batı’ya karşı ortak bir duruş sergileme çabası olarak yorumlanıyor. Savaşın uzaması ve yaptırımların etkisiyle Rus ekonomisinin zorlandığı bir dönemde, Belarus’un desteği Moskova için stratejik önem taşıyor. Ayrıca, görüşmenin ardından yapılan açıklamada, iki ülke arasında enerji ve savunma sanayii alanlarında yeni işbirliği anlaşmalarının imzalanacağı duyuruldu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında arabuluculuk rolü üstlenmiş ve Karadeniz tahıl koridoru anlaşması gibi somut başarılara imza atmış bir ülke. Putin-Lukashenko görüşmesi, savaşın tırmanma riskini artırdığı için Türkiye’nin arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, Belarus’un Rusya ile askeri entegrasyonu, Karadeniz’deki güç dengesini etkileyebilir ve Türkiye’nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki yetkilerini daha önemli hale getirebilir. Türkiye, NATO üyesi olarak ittifakın doğu kanadındaki güvenlik kaygılarını paylaşmakla birlikte, Rusya ile ilişkilerini dengelemeye çalışıyor. Bu gelişme, Türkiye’nin hem Batı hem de Rusya ile diplomasisini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir.
