Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yaklaşık 20 yıl aradan sonra ilk kez iktidardaki Birleşik Rusya partisi için seçim kampanyası yürütüyor. Ukrayna savaşının ekonomik ve sosyal yükünün giderek daha fazla hissedildiği bir dönemde gelen bu hamle, Kremlin'in savaşın yol açtığı“savaş yorgunluğu”nu dengelemek için Putin'in kişisel popülaritesini partiyle doğrudan ilişkilendirme stratejisi olarak yorumlanıyor. Birleşik Rusya, Putin'in liderliğini parti markasının önüne koyarak seçmenden destek isterken, bu durum Rus siyasetinde parti-devlet özdeşliğini daha da pekiştiriyor.
Gelişmenin arka planı
2000'li yılların başında Rusya'yı yöneten Putin, 2008'de başbakanlık koltuğuna oturana kadar Birleşik Rusya'nın resmi üyesi değildi. Parti, uzun yıllar boyunca Putin'in açık desteğiyle seçimlere girerken, devlet başkanı parti ile arasına belirli bir mesafe koymayı tercih ediyordu. Ancak Kremlin'den yapılan son açıklamalara göre Putin, Eylül ayında yapılacak bölgesel ve yerel seçimler öncesinde Birleşik Rusya listesinin başında yer alacak. Bu, Rus siyasetinde parti ile devlet başkanı arasındaki ayrımın neredeyse tamamen ortadan kalktığının bir göstergesi.
Uzmanlar, Putin'in bu hamlesini, savaşın uzamasıyla birlikte azalan kamu desteğini toparlama çabası olarak değerlendiriyor. Ukrayna'da iki yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar, Rus ekonomisinde yaptırımların da etkisiyle stagflasyon riskini artırmış, halk arasında belirsizlik ve yorgunluk duygusunu körüklemişti. Özellikle büyük şehirlerde savaş karşıtı duyarlılık yükselirken, Putin yönetimi, savaşı bir“varoluş mücadelesi”olarak çerçeveleyerek alternatif bir anlatı inşa etmeye çalışıyor.
Birleşik Rusya, son yıllarda yolsuzluk skandalları ve ekonomik durgunluk nedeniyle oy kaybına uğramıştı. Partinin seçim kampanyasında Putin'in imajını merkeze alması, hem parti disiplinini sağlamak hem de muhalefetin elini zayıflatmak amacı taşıyor. Ancak bağımsız anket şirketleri, Putin'in kişisel onay oranlarının bir miktar düştüğünü, özellikle genç seçmenler arasında siyasi ilgisizliğin arttığını kaydediyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Putin'in bu seçim hamlesi, sadece Rus iç siyasetini değil, aynı zamanda Ukrayna savaşının seyrini ve uluslararası toplumla ilişkileri de etkileyebilir. Kremlin, savaşın başarılı bir şekilde yürütüldüğü izlenimini güçlendirmek isterken, Batılı ülkeler ise Rusya'daki seçimlerin meşruiyetini sorgulamaya devam ediyor. Bu süreç, Rusya'nın Belarus, Kazakistan gibi müttefikleriyle olan ilişkilerinde de bir test niteliği taşıyor; zira bu ülkeler de benzer bir siyasi modeli uyguluyor.
Birleşik Rusya'nın Putin'le daha sıkı bir şekilde özdeşleştirilmesi, aynı zamanda Rusya'nın dış politikada daha da merkezileşmesi anlamına geliyor. Putin, Batı yaptırımlarına karşı“ulusal birlik”söylemini güçlendirirken, Çin ve Hindistan gibi ülkelerle ticari ilişkileri derinleştirmeye çalışıyor. Ancak savaşın uzaması, enerji gelirlerindeki dalgalanma ve silah sanayisindeki darboğazlar, Rus ekonomisinde kırılganlıkları artırmaya devam ediyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, Rusya'nın 2024 büyüme tahmini yüzde 2,6'ya yükseltilse de, yapısal sorunlar ve teknoloji transferindeki kısıtlamalar uzun vadede belirsizlik yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'da iktidar partisiyle devlet başkanının daha sıkı bir çizgide birleşmesi, Türkiye-Rusya ilişkileri açısından iki ucu keskin bıçak etkisi yaratabilir. Bir yandan Putin'in güçlü bir lider olarak kalması, Ankara'nın Moskova'yla enerji, savunma ve ticaret alanındaki mevcut işbirliğini sürdürmesini kolaylaştırabilir. Öte yandan, savaşın uzaması ve Rus ekonomisindeki kırılganlıklar, Türk ihracatçıları ve turizm sektörü için risk oluşturmaktadır. Ayrıca, Rus siyasetinde artan milliyetçilik ve Batı karşıtlığı, Türkiye'nin NATO üyeliği ve Batı ittifakıyla olan bağları nedeniyle hassas dengeleri etkileyebilir. Bu bağlamda, Rusya'daki siyasi istikrarın korunması, Ankara için kısa vadede olumlu olsa da, uzun vadede Moskova'nın merkezileşen yapısının bölgesel politikaları daha öngörülemez hale getirebileceği unutulmamalıdır.
