Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cuma günü Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen BRICS liderler zirvesine katılmak üzere ülkeye geldi. Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'dan oluşan beşli diplomatik bloğun devlet başkanları, küresel jeopolitik çalkantıların gölgesinde bir araya geldi. Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki çatışma, zirvenin ana gündem maddelerini oluşturuyor. Putin'in Hindistan ziyareti, Batı'nın Rusya'ya yönelik yaptırımlarına rağmen Moskova'nın uluslararası alanda yalnız olmadığını göstermesi açısından dikkat çekiyor.
Zirvenin Arka Planı ve Katılımcılar
BRICS, 2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin'in bir araya gelmesiyle kurulan, 2010'da Güney Afrika'nın katılımıyla genişleyen bir oluşum. Grubun amacı, gelişmekte olan ülkelerin küresel ekonomik ve siyasi düzende daha fazla söz sahibi olmasını sağlamak. Zirve, Hindistan'ın dönem başkanlığında gerçekleşiyor. Ev sahibi ülke olarak Hindistan Başbakanı Narendra Modi, açılış konuşmasında çok kutuplu bir dünya düzeninin önemine vurgu yaptı. Putin'in yanı sıra Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ve Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa da zirvede hazır bulunuyor. Liderler, enerji güvenliği, ticaret, iklim değişikliği ve terörle mücadele gibi konuları ele alacak. Ayrıca, BRICS'in genişlemesi ve yeni üyelerin kabulü de masada. Arjantin, İran, Suudi Arabistan ve Türkiye gibi ülkelerin gruba ilgi gösterdiği biliniyor. Ancak zirvenin en kritik başlığı, küresel güvenlik endişeleri.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ukrayna savaşı, Batı ile Rusya arasındaki gerilimi tırmandırmış durumda. ABD ve Avrupa Birliği, Rusya'ya geniş kapsamlı yaptırımlar uygularken, BRICS ülkeleri bu yaptırımlara mesafeli yaklaşıyor. Hindistan ve Çin, Rusya'dan enerji alımlarını sürdürüyor. Zirve, bu ülkelerin Batı'ya karşı ortak bir duruş sergileyip sergilemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor. Orta Doğu'da İsrail-Hamas çatışması ise bölgesel istikrarı tehdit ediyor. BRICS liderleri, ateşkes çağrısı yapabilir. Ayrıca, İran'ın gruba katılma talebi, Orta Doğu dengelerini etkileyebilir. Zirvede, BRICS ülkeleri arasında ticarette yerel para birimlerinin kullanımının artırılması da tartışılıyor. Bu, doların hakimiyetine meydan okuma anlamına geliyor. Rusya, yaptırımlar nedeniyle uluslararası ödeme sistemlerinden dışlanmış durumda; bu nedenle alternatif finansal mekanizmalar arayışında. Hindistan ise Rusya ile tarihsel ilişkilerini koruyarak Batı ile de işbirliğini sürdürmeye çalışıyor. Çin, kuşak-yol projesiyle bölgede etkisini artırırken, BRICS'i de kendi çıkarları doğrultusunda kullanmak istiyor. Zirve, gelişmekte olan ülkelerin sesini duyurması açısından bir platform oluşturuyor. Ancak, BRICS içindeki görüş ayrılıkları da gözlerden kaçmıyor. Hindistan ve Çin arasındaki sınır anlaşmazlıkları, işbirliğini zorlaştırabilir. Yine de liderler, ortak zemin bulma çabasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, BRICS ile yakından ilgilenen bir ülke. Rusya ile enerji, ticaret ve savunma alanlarında güçlü bağları var. Putin'in Hindistan ziyareti, Türkiye'nin çok kutuplu dış politika stratejisi açısından önemli. Türkiye, Batı ile ilişkilerini sürdürürken BRICS ülkeleriyle de işbirliğini geliştirmek istiyor. Zirvede alınacak kararlar, özellikle enerji ve ticaret alanında Türkiye'yi etkileyebilir. Ayrıca, BRICS'in genişlemesi ve Türkiye'nin olası üyeliği, uzun vadede jeopolitik dengeleri değiştirebilir. Rusya'nın yaptırımlar altında alternatif arayışları, Türkiye için fırsatlar ve riskler barındırıyor. Türkiye, denge politikasıyla hem Batı hem de Doğu ile ilişkilerini yönetmeye çalışıyor.
