Polestar CEO'su Thomas Ingenlath, otomotiv endüstrisinde küreselleşme döneminin sona erdiğini ve şirketlerin yerel pazarlara odaklanmak zorunda olduğunu açıkladı. İsveçli elektrikli araç (EV) üreticisi, Çinli ana şirketi Geely'nin kontrolünde olması nedeniyle ABD'den gelen satış yasağıyla karşı karşıya. ABD Ticaret Temsilciliği'nin kararıyla Polestar, 1 Ocak 2025'ten itibaren Amerika pazarında yeni EV satamayacak; mevcut araçların satışı ise devam edecek. Karar, Biden yönetiminin Çin bağlantılı araçlara yönelik sertleşen ticaret politikalarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
ABD'nin Çin'e yönelik ticaret savaşı Polestar'ı vurdu
Polestar, İsveç merkezli olmasına rağmen hisselerinin çoğunluğu Çinli Geely'ye ait. Bu durum, ABD'de giderek artan bir Çin karşıtı havayla birleşince şirket için ciddi bir engel haline geldi. ABD hükümeti, ulusal güvenlik ve yerel üreticileri koruma gerekçesiyle Çin bağlantılı araçlara yönelik kısıtlamaları artırdı. Polestar'ın Polestar 3 ve Polestar 4 modelleri, Güney Carolina'da üretilmelerine rağmen yasaktan muaf tutulmayacak. Ingenlath, Financial Times'a verdiği röportajda, ‘Küreselleşmiş otomotiv endüstrisi fikri artık geçmişte kaldı. Artık her bölge kendi tedarik zincirini kurmak zorunda,’ ifadelerini kullandı.
Polestar, Avrupa'da ve Çin'de büyümeye devam etmeyi planlıyor. Ancak ABD'nin en büyük ikinci pazar olması ve premium EV segmentinde önemli bir potansiyel taşıması nedeniyle yasak, şirketin küresel stratejisini olumsuz etkileyecek. Polestar'ın 2024'te satışlarını artırmak için kullandığı ABD pazarı, bu kararla birlikte şirket için kapalı bir pazar haline geldi. Analistler, Polestar'ın Çin dışındaki üretim tesislerini artırması gerektiğini, aksi takdirde ABD'ye erişiminin tamamen kesilebileceğini belirtiyor.
Küresel otomotiv düzeninde parçalanma
Polestar'ın yaşadığı bu durum, otomotiv endüstrisindeki daha geniş bir trendin parçası olarak görülüyor. ABD, Çin ve AB arasında ticaret engelleri ve yaptırımlar artarken, otomotiv şirketleri kendilerini bölgesel odaklı üretim yapmak zorunda hissediyor. Stellantis CEO'su Carlos Tavares da benzer bir uyarı yapmış, ticaret savaşlarının tüketicilere daha pahalı araçlar olarak yansıyacağını söylemişti. Polestar'ın ABD'deki durumu, Çinli otomobil üreticilerinin küresel pazarlara açılma çabalarının önündeki engellerin büyüyerek devam edeceğini göstermesi açısından da önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Polestar'ın ABD'den yasaklanması, Türkiye'nin otomotiv ve ticaret politikaları için önemli bir bağlam sunuyor. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği anlaşması ve ABD ile olan ticari ilişkilerinde benzer bir kıskaca girebilir. Özellikle Türkiye'de üretilen Çin markalı araçların (TOGG dışındaki modeller) potansiyel olarak ABD pazarına erişiminin kısıtlanması riski var. Ayrıca, Türkiye'nin yerli otomobil girişimi TOGG'un ihracat stratejilerini belirlerken bu tür jeopolitik kırılmaları dikkate alması gerekiyor. Türkiye, hem AB hem de ABD ile dengeli bir ticaret politikası izleyerek, Çin ile olan ekonomik ilişkilerini bu tür risklerden arındırmalıdır.
