İngiltere Yeşil Parti lideri Zack Polanski, partisinin tartışmalı 'Siyonizm ırkçılıktır' önergesini değiştirme yetkisinin bulunmadığını, önergenin 2028 yılına kadar yürürlükte kalacağını açıkladı. Polanski, önergeyi değiştirmek istediğini ancak partinin karar alma süreçleri gereği bunun şu an mümkün olmadığını belirtti. Bu açıklama, parti içinde ve dışında tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Önergenin Arka Planı ve Parti İçi Tartışmalar
Yeşil Parti'nin 'Siyonizm ırkçılıktır' önergesi, ilk olarak partinin 2021 yılındaki kongresinde kabul edilmişti. O dönemde önerge, İsrail'in Filistinlilere yönelik politikalarını eleştirmek amacıyla sunulmuştu. Ancak önerge, Siyonizm'i ırkçılıkla eşitleyerek geniş kesimlerin tepkisini çekmişti. Birçok Yahudi toplumu temsilcisi ve siyasetçi, bu ifadenin antisemitik çağrışımlar taşıdığını savunmuştu.
Zack Polanski, partinin lideri olarak seçilmesinin ardından önergeyi değiştirme sözü vermişti. Ancak şimdi, partinin tüzüğü gereği önergenin ancak 2028'deki bir sonraki kongrede değiştirilebileceğini açıkladı. Polanski, "Önergeyi değiştirmek istiyorum ancak partinin demokratik yapısı gereği bunu hemen yapamayız. 2028'e kadar bu önergeyle yaşamak zorundayız" dedi. Bu açıklama, Polanski'nin liderlik vaatlerini yerine getiremediği yönünde eleştirilere yol açtı.
Parti içindeki bazı gruplar, önergenin Filistin yanlısı duruşu nedeniyle korunmasını savunurken, diğerleri partinin ana akım siyasette daha geniş kitlelere ulaşması için önergenin kaldırılması gerektiğini düşünüyor. Özellikle 2024 genel seçimlerinde Yeşil Parti'nin oy oranını artırmasına rağmen, bu tür tartışmalı pozisyonların partiye zarar verdiği belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'deki bu tartışma, Avrupa genelinde sol ve yeşil partilerin İsrail-Filistin çatışmasına yaklaşımındaki bölünmeleri yansıtıyor. Son yıllarda birçok Avrupa ülkesinde sol partiler, Filistin yanlısı söylemleri nedeniyle eleştirilere maruz kaldı. Özellikle Almanya ve Fransa'da benzer tartışmalar yaşandı. Yeşil Parti'nin bu tutumu, İngiltere'nin İsrail ile ilişkilerinde bir gerilim unsuru olarak görülüyor. Ayrıca, önergenin 2028'e kadar kalacak olması, partinin önümüzdeki seçimlerde bu konuda savunmacı bir pozisyonda kalacağını gösteriyor.
Uluslararası alanda ise Siyonizm karşıtlığı ile antisemitizm arasındaki ayrım tartışması devam ediyor. Birleşmiş Milletler'in 1975'te kabul ettiği ve 1991'de yürürlükten kaldırdığı 'Siyonizm ırkçılıktır' kararı, bu tür önergelerin tarihsel arka planını oluşturuyor. İngiltere'deki bu gelişme, benzer tartışmaların diğer ülkelerdeki sol partilerde de yaşanabileceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere Yeşil Parti'nin 'Siyonizm ırkçılıktır' önergesini 2028'e kadar değiştirmemesi, Türkiye'nin Filistin politikası açısından dolaylı bir önem taşıyor. Türkiye, Filistin davasını destekleyen bir dış politika izlerken, Avrupa'da sol partilerin bu konudaki tutumu Türkiye'nin uluslararası platformlardaki müttefiklik arayışlarını etkileyebilir. Öte yandan, önergenin antisemitizm tartışmalarını körüklemesi, Türkiye'nin İsrail ile normalleşme sürecinde dikkatli bir denge gözetmesini gerektiriyor. Türkiye, bölgesel istikrar ve Batı ile ilişkilerinde bu tür hassasiyetleri göz önünde bulundurmalı.
