Uluslararası çocuk hakları örgütü Plan International, Venezuela’da son haftalarda meydana gelen depremlerin, özellikle çocuklar ve gençler üzerinde yıllarca sürebilecek ciddi ruhsal etkiler bırakabileceği uyarısında bulundu. Örgüt, Venezuela hükümetinin ve uluslararası toplumun, depremzedelere yönelik acil yardım çalışmalarında psikososyal desteği merkeze alması gerektiğini vurguladı. Plan International, depremlerde evlerini kaybeden, ailelerinden ayrı düşen veya enkaz altında kurtarılmayı bekleyen binlerce çocuğun, halihazırda Venezuela’daki ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlıkla mücadele eden bir nesil olduğuna dikkat çekti.
Depremler ve kırılgan nüfus: Çocuklar unutulmamalı
Venezuela’nın kuzey kıyılarında art arda yaşanan 6.5 ve 6.8 büyüklüğündeki depremler, başkent Caracas ve çevresinde binaların yıkılmasına, yolların hasar görmesine ve en az 15 kişinin hayatını kaybetmesine, yüzlerce kişinin yaralanmasına neden oldu. Bölgede elektrik ve su altyapısı büyük zarar görürken, binlerce kişi geçici barınma merkezlerine yerleştirildi. Plan International Venezuela Temsilcisi Maria Antonieta Flores, “Depremler fiziksel yıkımın ötesinde, özellikle çocuklarda korku, kaygı, uykusuzluk ve güven duygusunun kaybı gibi derin psikolojik yaralar açıyor. Bu etkiler, uygun psikososyal destek sağlanmazsa, yıllarca sürebilir ve çocukların gelişimini, eğitimini ve gelecekteki yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir” dedi.
Örgüt, deprem bölgesinde çocuk koruma ekipleri kurarak, kayıp aile aramaları, çocuk dostu alanlar ve okullarda grup terapileri gibi hizmetler sunmaya başladı. Flores, “Müdahalenin her aşamasında çocukların sesinin duyulması, ihtiyaçlarının karşılanması ve korunması temel önceliğimiz” ifadelerini kullandı. Plan International ayrıca, deprem sonrası olası salgın hastalıklara karşı hijyen kitleri dağıtımı ve beslenme desteği sağladığını açıkladı.
Bölgesel boyut: Ekonomik kriz ve yetersiz sağlık altyapısı
Venezuela, yıllardır süren ekonomik çöküş, hiperenflasyon ve siyasi kriz nedeniyle temel sağlık hizmetlerinin büyük ölçüde çöktüğü bir ülke. Depremler, ülkenin zaten yetersiz olan hastane ve sağlık merkezlerini daha da işlevsiz hale getirdi. Dünya Sağlık Örgütü, bölgede psikiyatrik destek sağlayacak uzman sayısının son derece sınırlı olduğunu belirtiyor. Plan International, depremlerin etkilediği bölgelerde çocukların sadece fiziksel yaralanmalarla değil, aynı zamanda travma sonrası stres bozukluğu benzeri semptomlarla da mücadele ettiğini raporladı. Örgüt, bu durumun Venezuela’daki krizin insani boyutunu daha da derinleştirdiğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Venezuela’daki depremlerin ardından yaşanan insani kriz, Türkiye’nin Latin Amerika’da artan diplomatik ve insani yardım angajmanı açısından önemli bir referans noktası oluşturuyor. Türkiye, son yıllarda Venezuela’ya tıbbi malzeme ve gıda yardımı göndererek ilişkilerini güçlendirmişti. Ancak bu tür doğal afetler, yalnızca acil yardım değil, uzun vadeli psikososyal destek programlarını da gerektiriyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ve AFAD, benzer büyüklükteki krizlerde deneyim sahibi; bu deneyimin Venezuela özelinde kullanılması, bölgesel bir aktör olarak Türkiye’nin profilini yükseltebilir. Ayrıca, göç ve istikrarsızlık riski nedeniyle Venezuela’daki gelişmeler, bölgesel güvenlik dengelerini de etkileyebilir; bu durum Türkiye’nin Orta Doğu ve Avrupa’daki istikrar politikalarıyla dolaylı olarak bağlantılıdır.
