Polikistik over sendromu (PKOS) olarak bilinen ve milyonlarca kadını etkileyen hastalık, yanıltıcı adı nedeniyle yeniden adlandırıldı. Uzmanlar, hastalığın aslında yumurtalık kistlerinden çok daha karmaşık bir hormonal ve metabolik bozukluk olduğunu vurguluyor. Yeni adıyla polimetabolik endokrin over sendromu (PMOS) olarak tanımlanan bu durum, kadınların yaşadığı semptomları daha doğru yansıtıyor. CNA Women'a konuşan uzmanlar, bu değişimin tanı ve tedavi sürecini nasıl etkileyeceğini anlattı.
Yanlış isimlendirme tanıyı geciktiriyor
PKOS, uzun yıllardır kullanılan adıyla kadınlarda yumurtalık kistleriyle ilişkilendiriliyor. Ancak araştırmalar, PKOS'lu kadınların çoğunda yumurtalık kisti olmadığını gösteriyor. Hastalık aslında insülin direnci, androjen fazlalığı ve metabolik sendrom gibi sistemik sorunları içeriyor. Endokrinolog Dr. Sarah Johnson, "PKOS adı, hastalığın sadece üreme sistemiyle ilgili olduğu izlenimi yaratıyor. Oysa kalp hastalığı, diyabet ve obezite riskini artıran bir metabolik bozukluk" diyor.
Yeni isimlendirme, hastalığın birden fazla endokrin ve metabolik yolu etkilediğini vurguluyor. PMOS, polikistik over sendromunun yerini alarak hem sağlık çalışanlarının hem de hastaların durumu daha iyi anlamasını hedefliyor. Uzmanlar, bu değişikliğin tanı kriterlerini de güncelleyebileceğini belirtiyor. Örneğin, artık ultrasonla kist aramak yerine hormon profili ve metabolik belirteçler ön planda olacak.
Küresel sağlık politikalarına etkisi
PKOS/PMOS, dünya genelinde üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 10'unu etkiliyor. Ancak toplumsal farkındalığın düşük olması nedeniyle birçok kadın yıllarca doğru tanı alamıyor. Yeni ad, hastalığın sadece yumurtalıklarla ilgili olmadığını vurgulayarak, kardiyovasküler ve metabolik sonuçlarına dikkat çekecek. Uzmanlar, bu sayede erken müdahale ve yaşam tarzı düzenlemelerinin teşvik edileceğini umuyor. Ayrıca, sağlık sigortası kapsamının da güncellenmesi bekleniyor; artık sadece jinekolojik değil, endokrin ve metabolik tedaviler de kapsama alınabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de PKOS tanısı alan yüz binlerce kadını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye'de PKOS farkındalığı düşük olup, birçok kadın adet düzensizliği veya kısırlık şikayetiyle jinekoloğa başvurduğunda tanı alabiliyor. Yeni isimlendirme, hastalığın metabolik ve endokrin boyutuna dikkat çekerek, dahiliye ve endokrinoloji bölümlerinin de sürece dahil olmasına yol açabilir. Türkiye'de artan obezite ve diyabet oranları göz önüne alındığında, PMOS'un metabolik yönünün vurgulanması, halk sağlığı politikalarında kadın sağlığına bütüncül yaklaşımı teşvik edebilir. Ancak bu değişimin sağlık sistemine entegrasyonu zaman alacaktır.
