Pew Araştırma Merkezi tarafından 10 Temmuz 2024'te yayımlanan küresel bir ankete göre, dünya genelinde insanlar Çin’i ve lideri Xi Jinping’i, ABD ve Başkanı Donald Trump’a kıyasla daha olumlu değerlendiriyor. Anket, 36 ülke ve bölgede yapıldı ve bunların 25’inde Çin’e yönelik olumlu görüşler ABD’ye kıyasla daha yüksek çıktı. Kanada ve Meksika gibi ABD’nin komşuları da dahil olmak üzere birçok ülkede Çin lehine bir algı söz konusu. Xi Jinping’e duyulan güven de Trump’a kıyasla daha fazla. Bu sonuçlar, küresel algıda Çin’in yükselişini ve ABD’nin imaj kaybını ortaya koyuyor.
Anketin detayları ve yöntemi
Pew Araştırma Merkezi, 2024 baharında 36 ülkede yüz yüze veya telefonla görüşmeler yaparak bu anketi gerçekleştirdi. Katılımcılara Çin, ABD, Xi Jinping ve Donald Trump hakkındaki görüşleri soruldu. Sonuçlar, Çin’in özellikle Latin Amerika, Afrika ve Asya’da güçlü bir desteğe sahip olduğunu gösteriyor. Avrupa’da ise görüşler daha bölünmüş durumda; bazı ülkeler Çin’i, bazıları ABD’yi daha olumlu değerlendiriyor. Ancak genel tablo, Çin lehine bir eğilim sergiliyor.
Öne çıkan bulgular arasında, Çin’in ekonomik yardımları ve ticari bağlarının algıyı olumlu etkilediği belirtiliyor. Öte yandan ABD’nin uluslararası arenadaki pozisyonu, özellikle Trump döneminde zayıflamıştı. Bu anket, Biden yönetiminin imajı toparlama çabalarına rağmen ABD’nin hala eski gücüne ulaşamadığını gösteriyor.
Küresel etkiler ve jeopolitik sonuçlar
Çin’in artan popülaritesi, Pekin’in Kuşak ve Yol Girişimi gibi projelerle ülkelerdeki altyapı yatırımları ve kriz zamanlarında sağladığı yardımlarla paralellik gösteriyor. ABD’nin ise özellikle Orta Doğu ve Asya’da askeri müdahaleleri ve ticaret savaşları nedeniyle algısının zedelendiği düşünülüyor. Bu eğilim, iki ülke arasındaki rekabette Çin’e avantaj sağlayabilir. Ancak uzmanlar, algının ekonomik bağımlılık ve kültürel etkileşim gibi faktörlerle şekillendiğini, bu nedenle kalıcı olup olmayacağının belirsiz olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem Çin hem de ABD ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışan bir ülke olarak bu anket sonuçlarını dikkatle izlemelidir. Çin’in artan popülaritesi, Türkiye’nin Asya’daki ekonomik ortaklıklarını güçlendirme fırsatı sunarken, ABD ile olan stratejik bağlarını da ihmal etmemesi gerektiğini hatırlatıyor. Özellikle İpek Yolu projeleri ve ticaret hacmi düşünüldüğünde, Türkiye’nin çok yönlü dış politikası bu dengeyi korumalıdır. Ayrıca, anketin Avrupa’daki bölünmüş sonuçları, Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde Çin faktörünü dikkate alması gerektiğini gösteriyor.
