Pew Araştırma Merkezi'nin yayımladığı yeni bir anket, küresel kamuoyunda Çin Halk Cumhuriyeti ve Devlet Başkanı Şi Cinping'in, Amerika Birleşik Devletleri ve Başkan Donald Trump'a kıyasla daha olumlu algılandığını ortaya koydu. 35 ülkede yapılan araştırmaya göre, yalnızca altı ülkede ABD'ye yönelik olumlu görüşler Çin'i geride bırakıyor. Bu durum, uluslararası arenada artan Çin nüfuzunun ve ABD'nin imaj kaybının somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Anketin bulguları ve küresel eğilimler
Pew Araştırma Merkezi'nin 2024 yılı boyunca uyguladığı ankete katılan 35 ülkeden 29'unda Çin'e yönelik olumlu görüşler ABD'ye kıyasla daha yüksek çıktı. Sadece Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, Japonya, Avustralya ve Güney Kore'de ABD hâlâ daha popüler. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde (Hindistan, Endonezya, Kenya, Nijerya gibi) Çin ve Şi Cinping'in lehine belirgin bir eğilim gözleniyor. Araştırma, Çin'in artan ekonomik ve siyasi nüfuzunu ve ABD liderliğine duyulan güvenin azaldığını teyit ediyor. Trump yönetiminin 'Önce Amerika' politikaları ve Çin karşıtı söylemlerine rağmen, küresel kamuoyu Pekin'in daha istikrarlı ve iş birliğine açık bir ortak olduğu algısını taşıyor.
Ankette dikkat çeken bir diğer nokta, Şi Cinping'in kişisel popülaritesi. Katılımcıların ortalama %44'ü Çin liderine güvenirken, Trump'a güven oranı %34'te kaldı. Özellikle Asya ve Afrika'da Şi Cinping'e duyulan güven, Trump'ın iki katına ulaşıyor. Bu durum, Kuşak ve Yol Projesi gibi Çin'in yumuşak güç hamlelerinin etkisine bağlanıyor.
Küresel güç dengelerinde değişim
Anket sonuçları, Çin ve ABD arasındaki küresel rekabette imaj savaşının Çin lehine ilerlediğini gösteriyor. ABD'nin demokrasi ve insan hakları söylemleri, özellikle otoriter eğilimli ülkelerde veya ABD'nin askeri müdahalelerine maruz kalan bölgelerde etkisini kaybetmiş görünüyor. Çin ise ısrarla 'kalkınma modeli' ve 'egemenliğe saygı' vurgusu yaparak kendini yeni bir alternatif olarak sunuyor. Bu eğilim, çok kutuplu dünya düzenine doğru gidişi hızlandırıyor. ABD'nin eski müttefikleri bile, ticaret ve güvenlik konularında Çin'e karşı daha pragmatik bir tutum benimsiyor. Öte yandan, anketin Çin'de yapılmamış olması ve bazı ülkelerde medya sansürü nedeniyle sonuçların sınırlılığı unutulmamalı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu araştırma, Türkiye'nin Çin ve ABD arasındaki denge politikası için önemli ipuçları sunuyor. Anket sonuçları, Çin'in küresel algıda ABD'yi geride bırakmaya başladığını gösteriyor. Türkiye, ekonomik ve diplomatik ilişkilerinde bu değişimi dikkate almalı. Çin'in İpek Yolu projesi Türkiye için cazip bir iş birliği alanı sunarken, ABD ile güvenlik ve savunma alanındaki angajmanlar da stratejik önemini koruyor. Türk dış politikası, Çin'in yükselişini fırsata çevirerek, her iki güçle dengeli ilişkiler geliştirmeye özen göstermeli. Ayrıca bu anket, uluslararası kamuoyunda ABD merkezli tek kutuplu sistemin aşındığını teyit ediyor; Türkiye'nin çok kutuplu dünya düzenine uyum sağlama çabalarını destekliyor.
