Washington merkezli Pew Araştırma Merkezi'nin 36 ülkede 42.151 yetişkinle yaptığı geniş kapsamlı ankete göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın küresel liderlik performansına duyulan güven, dünya genelinde tarihi düşük seviyelerde seyrediyor. Aynı zamanda ABD'nin güvenilir bir uluslararası ortak olarak görülme oranı da istikrarlı biçimde azalıyor. Salı günü yayımlanan anket, Trump'ın göreve başlamasından bu yana ABD'nin uluslararası itibarındaki erozyonu gözler önüne serdi.
Küresel güven krizi: Trump ve ABD'ye bakış açısı
Pew anketine katılan ülkelerin neredeyse tamamında, Trump'ın dünya meselelerinde doğru kararlar alacağına duyulan güven yüzde 50'nin altında. En düşük güven oranları Batı Avrupa ülkelerinde kaydedilirken, Almanya, Fransa ve İspanya'da Trump'a güven yüzde 10'un altına kadar indi. Buna karşılık, ABD'nin genel olarak olumlu görülme oranı da geriledi. 2016'da yüzde 64 olan ABD lehine görüşler, 2024'te yüzde 41'e düştü. Özellikle müttefik ülkelerde, ABD'nin artık güvenilir bir ortak olmadığı görüşü yaygınlaşıyor. Anket, Trump yönetiminin uluslararası anlaşmalardan çekilmesi, ticaret savaşları ve müttefiklere yönelik eleştirel söylemlerinin küresel imajı zedelediğini ortaya koyuyor. ABD'nin demokratik değerleri temsil ettiği algısı da zayıflamış durumda; katılımcıların yalnızca üçte biri ABD'yi demokrasi için bir model olarak görüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Asya ve Avrupa'dan yükselen sesler
Anket sonuçları Asya-Pasifik bölgesinde de ABD'nin itibar kaybı yaşadığını teyit ediyor. Güney Kore, Japonya ve Avustralya gibi yakın müttefiklerde bile Trump'a güven yüzde 30'un altında. Çin ise farklı bir tablo çiziyor; Çinli katılımcıların Trump'a güveni yüzde 15 seviyesinde. Bölgede Çin'in ekonomik ve siyasi etkisi artarken, ABD'nin yumuşak gücünün azaldığı gözlemleniyor. Avrupa'da ise Trump yönetiminin NATO ve transatlantik bağlara yaklaşımı ciddi endişe yaratıyor. Anket, Amerikan karşıtlığının özellikle genç nüfus arasında yaygınlaştığını gösteriyor. Küresel boyutta ise ABD'nin iklim değişikliği ve salgın gibi ortak sorunlarda liderlik yapmadığı algısı hakim.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Pew anketinde Trump'a en düşük güven duyan ülkeler arasında yer alıyor. Türk katılımcıların yalnızca yüzde 11'i Trump'ın uluslararası konularda doğru kararlar aldığına inanıyor. ABD'nin güvenilir bir ortak olduğu görüşü de hızla azalıyor. Bu durum, Türk dış politikasında ABD ile ilişkilerin daha da karmaşık bir hal alabileceğine işaret ediyor. Suriye'deki YPG desteği, F-35 krizi ve S-400 anlaşmazlığı gibi dosyalar zaten tansiyonu yüksek tutarken, kamuoyundaki güvensizliğin derinleşmesi, iki ülke arasındaki gelecekteki iş birliğini zorlaştırabilir. Öte yandan, ABD'nin bölgedeki imaj kaybı, Türkiye'nin Rusya ve Çin gibi alternatif aktörlerle dengeli bir dış politika yürütme çabalarına kısa vadede avantaj sağlayabilir. Ancak uzun vadede, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak Batı ittifakındaki konumu ve ekonomik ilişkileri bu güven erozyonundan olumsuz etkilenebilir.
