Orta Doğu'da ABD ile İran arasında yeniden alevlenen çatışmalar, petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Irak'ın kuzeyindeki Kürdistan Bölgesel Yönetimi sınırları içinde yer alan Kerkük yakınlarında ABD destekli güçler ile İran yanlısı milisler arasında çıkan çatışmalar, bölgede kırılgan ateşkesi tehdit ediyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2'nin üzerinde artarak 76 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlar, ABD-İran geriliminin yeniden tırmanması halinde petrol fiyatlarının 80 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
Çatışmaların arka planı ve taraflar
Kerkük'teki çatışmalar, Irak merkezi hükümeti ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasında petrol gelirlerinin paylaşımı konusundaki anlaşmazlığın gölgesinde yaşanıyor. ABD'nin bölgedeki askeri varlığına karşı olan İran yanlısı gruplar, son haftalarda ABD üslerine yönelik saldırılarını artırmıştı. Pentagon, iki ABD askerinin yaralandığı bir saldırıya misilleme olarak İran destekli Kataib Hizbullah grubuna ait tesisleri vurdu. Bu operasyonun ardından İran yanlısı milisler, Kerkük'te ABD güçleriyle doğrudan çatışmaya girdi.
Bölgedeki gözlemciler, tarafların 2020 yılında Kasım Süleymani'nin öldürülmesinden bu yana en ciddi çatışmaya girdiğini belirtiyor. Irak hükümeti ise arabuluculuk çabalarını sürdürüyor ancak şu ana kadar somut bir ilerleme kaydedilmiş değil.
Küresel petrol piyasalarına yansımalar
Petrol fiyatlarındaki artış, yalnızca jeopolitik risklerden değil, aynı zamanda arz endişelerinden de besleniyor. OPEC+ ülkelerinin üretim kısıntılarını sürdürmesi ve ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının devam etmesi, piyasada arz sıkışıklığına yol açıyor. Enerji analistleri, Irak'ın günlük yaklaşık 4.5 milyon varil olan petrol üretiminin herhangi bir kesintiye uğraması halinde küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalar yaşanabileceğini ifade ediyor.
ABD Başkanı'nın özel temsilcisi, bölgedeki durumu görüşmek üzere Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne gitti. Bu ziyaretin, petrol arzının güvence altına alınması ve taraflar arasında tekrar ateşkes sağlanması için diplomatik çabaları içerdiği bildiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Irak'ın kuzeyindeki gelişmeleri yakından takip ediyor. Bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji güvenliği açısından doğrudan risk oluşturuyor. Türkiye'nin Irak'tan ithal ettiği petrolün önemli bir kısmı Kerkük-Yumurtalık boru hattı üzerinden taşınıyor. Ayrıca, PKK'nın bölgedeki varlığı ve olası bir ABD-İran çatışmasının Suriye'ye sıçrama riski, Türk güvenlik politikalarını etkileyebilir. Türkiye'nin, Irak hükümeti ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile enerji işbirliğini güçlendirerek istikrarı desteklemesi bekleniyor.
