Petrol fiyatları, Yemen'deki Husi militanlarının Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının arz endişelerini canlı tutmasıyla Pazartesi günü fazla değişmedi. Brent ham petrolü varil başına 78 dolar civarında işlem görürken, Batı Teksas Intermediate (WTI) 73 dolar seviyesinde seyretti. Yatırımcılar, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin yanı sıra OPEC+ üretim politikaları ve küresel talep görünümünü değerlendiriyor.
Arz endişeleri ve jeopolitik riskler
Husi militanlarının Suudi Arabistan'ın güneyindeki bir petrol tesisine düzenlediği ve Suudi yetkililer tarafından püskürtülen saldırı, bölgedeki istikrarsızlığın enerji altyapısı için risk oluşturduğunu gösterdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, saldırının sivil hedeflere yönelik olduğunu belirtirken, Husi sözcüsü saldırının Aramco tesislerini hedef aldığını iddia etti. Bu tür saldırılar, küresel petrol arzının yaklaşık üçte birini sağlayan bölgede arz kesintisi korkularını artırıyor.
Analistler, Husi saldırılarının son dönemde yoğunlaşmasının, İran ile Suudi Arabistan arasındaki gerilimin bir yansıması olduğunu vurguluyor. İran'ın Husi militanlarını desteklediği biliniyor. Bu durum, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının sıkılaştırılması ihtimalini de gündeme getiriyor. Son haftalarda Husi militanları, Suudi Arabistan'ın yanı sıra BAE'ye ait petrol tesislerine de saldırılar düzenlemişti. Bu saldırılar, Körfez'deki enerji arz güvenliğini tehdit ediyor.
OPEC+ ve talep belirsizliği
Petrol fiyatlarını dengeleyen bir diğer faktör ise OPEC+ ülkelerinin üretim politikaları. Suudi Arabistan ve Rusya liderliğindeki OPEC+, günlük üretim kotasını artırma konusunda temkinli davranıyor. Geçtiğimiz hafta yapılan toplantıda, üretim artışının kademeli olarak sürdürülmesine karar verildi. Ancak bazı üyeler, küresel talebin zayıfladığına dair işaretler nedeniyle üretimin kısılması gerektiğini savunuyor.
Öte yandan, Çin'deki ekonomik yavaşlama ve ABD'deki faiz artırımlarının talebi olumsuz etkileyebileceği endişesi sürüyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2024 yılı için küresel petrol talebi artış tahminini aşağı yönlü revize etti. IEA'ya göre, ekonomik yavaşlama ve yeşil enerjiye geçiş, talebin beklenenden daha yavaş artmasına yol açabilir. Ancak arz tarafındaki riskler, fiyatları aşağı yönlü baskılamayı sınırlıyor.
Petrol fiyatlarındaki yatay seyir, piyasanın yön arayışında olduğunu gösteriyor. Yatırımcılar, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD'deki haftalık petrol stok verilerini ve Çin'in ekonomik teşvik adımlarını yakından takip ediyor. Analistler, kısa vadede fiyatların dar bir bantta dalgalanmaya devam edebileceğini, ancak Orta Doğu'da tansiyonun artması halinde yukarı yönlü risklerin belirginleşeceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Petrol fiyatlarındaki istikrar, Türkiye'nin enerji ithalat fatırası açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal eden bir ülke olarak, Brent petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan doğrudan etkileniyor. Husi saldırılarının arz kesintisine yol açması halinde petrol fiyatlarında yaşanabilecek bir artış, Türkiye'nin cari açığını ve enflasyonu olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, Türkiye'nin son dönemde Suudi Arabistan ve BAE ile ilişkilerini normalleştirmesi, bölgesel istikrar açısından olumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak devam eden çatışma ortamı, Türkiye'nin enerji arz güvenliği için risk oluşturuyor. Türkiye, yenilenebilir enerji ve nükleer enerji projeleriyle ithal yakıt bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
