Batı Asya'da artan jeopolitik gerilimler, küresel petrol fiyatlarında belirgin bir yükselişe yol açtı. Brent petrolün varili yüzde 1,2 artarak 85,72 dolara çıkarken, ABD ham petrolü West Texas Intermediate (WTI) yüzde 0,8 kazançla 79,98 dolardan işlem gördü. Bu artışta, İsrail ile Lübnan Hizbullah'ı arasında tırmanan çatışmalar ve İran'ın olası bir müdahalesine yönelik endişeler etkili oldu. Yatırımcılar, bölgedeki arz kesintisi riskine karşı pozisyon alırken, enerji piyasaları temkinli bir seyir izliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Geçtiğimiz hafta İsrail'in Lübnan'ın güneyinde Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonları genişletmesi, bölgesel bir savaş korkusunu körükledi. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ın açıklamaları ve karşılıklı roket atışları, tansiyonu daha da yükseltti. İran'ın ise müttefiki Hizbullah'a destek sinyali vermesi, Körfez üzerinden geçen petrol yollarının güvenliğine dair soru işaretleri yarattı. Aynı zamanda, Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları da ek bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Analistler, bu gelişmelerin petrol piyasalarında 'jeopolitik prim' olarak adlandırılan fiyat artışını tetiklediğini belirtiyor.
Öte yandan, OPEC+ ülkelerinin üretim kısıtlamaları ve Suudi Arabistan'ın gönüllü kesintileri, arz tarafında zaten sıkı bir denge oluşturmuş durumda. Batı Asya'daki çatışma ortamı, bu arz kısıtlamalarıyla birleşince fiyatların yukarı yönlü hareketini hızlandırıyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) verilerine göre geçen hafta ABD ham petrol stokları da beklenenden fazla düştü, bu da fiyatları destekleyen bir diğer faktör oldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Batı Asya'daki gerilim, sadece bölgeyi değil, küresel enerji güvenliğini de tehdit ediyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen günlük yaklaşık 17 milyon varil petrol, dünya arzının yaklaşık beşte birini oluşturuyor. İran'ın bu geçidi kapatma tehdidi, petrol fiyatlarını anında yukarı çekebilecek bir kırmızı çizgi olarak görülüyor. Ayrıca, Yemen'deki Husilerin İsrail bağlantılı gemilere saldırıları, Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticareti de sekteye uğratıyor. Bu durum, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara ve navlun maliyetlerinin artmasına yol açıyor. Piyasalar, olası bir bölgesel savaşın petrol fiyatlarını 100 doların üzerine çıkarabileceği senaryolarını fiyatlamaya başladı. Ancak diplomatik çabalar da sürüyor; ABD ve Avrupa Birliği, tarafları itidale çağırırken, İsrail ile Hamas arasında olası bir ateşkes, gerilimi bir nebze olsun düşürebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal eden bir ülke olarak petrol fiyatlarındaki artıştan doğrudan etkileniyor. Brent petrolün 80 doların üzerinde seyretmesi, cari açık ve enflasyon üzerinde baskı yaratıyor. Ayrıca, Türkiye'nin Rusya ve İran ile olan enerji bağlantıları, bölgedeki gerilimden etkilenebilir; özellikle Güney Gaz Koridoru'nun güvenliği ve Türk Akımı'nın işleyişi risk altında. Ankara, hem İsrail hem de Hizbullah ile iletişim kanallarını açık tutarak arabulucu rolü oynamaya çalışırken, enerji maliyetlerindeki artışın ekonomiye yansımalarını dengelemek için alternatif tedarik kaynakları arayışını sürdürüyor.
