Peru'da cumhurbaşkanlığı seçimleri için oy sayımı devam ederken, adaylardan Roberto Sanchez hapiste bulunan eski devlet başkanı Pedro Castillo'yu ziyaret etti. Sanchez, Castillo'nun hapiste olduğu Lima'daki cezaevine giderek bir süre görüştü. Bu ziyaret, ülkede siyasi gerilimin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşti. Castillo, Aralık 2022'de kongreyi feshetme girişiminin ardından görevden alınmış ve tutuklanmıştı. Sanchez ise seçim kampanyasında Castillo'nun affı ve siyasi krizin çözümü vaadiyle öne çıkıyor.
Castillo'nun Tutuklanması ve Siyasi Kriz
Pedro Castillo, 2021'de devlet başkanı seçildikten sonra sürekli bir siyasi istikrarsızlıkla karşı karşıya kaldı. Muhalefetin çoğunlukta olduğu kongreyle yaşadığı anlaşmazlıklar sonucu 7 Aralık 2022'de kongreyi feshettiğini duyurdu. Bu hamle, anayasa ihlali olarak değerlendirildi ve Castillo aynı gün görevden alınarak tutuklandı. Yerine yardımcısı Dina Boluarte geçti. Castillo'nun tutuklanmasının ardından ülkede geniş çaplı protestolar patlak vermiş, en az 60 kişi hayatını kaybetmişti. Castillo halen 'isyan' ve 'yetki aşımı' suçlamalarıyla yargılanıyor.
Sanchez, Castillo'yu ziyaretinde af talebini yineledi. Seçim vaatleri arasında Castillo'nun serbest bırakılması ve siyasi diyalog süreci başlatmak var. Ancak hükümet, Castillo'nun eylemlerinin demokratik olmadığını ve yargıya saygı duyulması gerektiğini savunuyor. Seçimlerin ikinci turu yaklaşırken bu ziyaret, kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı.
Seçim Süreci ve Bölgesel Etkiler
Peru'da başkanlık seçimlerinin ilk turu 10 Nisan 2024'te yapıldı. Hiçbir aday yüzde 40 barajını geçemediği için ikinci tura kalan adaylar Roberto Sanchez ve Keiko Fujimori oldu. Fujimori, eski devlet başkanı Alberto Fujimori'nin kızı ve sağ görüşün temsilcisi. Sanchez ise sol ittifakın adayı. İkinci tur oylaması 5 Mayıs'ta yapılacak. Anketler Sanchez'in önde olduğunu gösteriyor.
Seçim sonucu, yalnızca Peru'nun iç siyasetini değil, Latin Amerika'daki güç dengelerini de etkileyebilir. Eğer Sanchez kazanırsa, bölgede sol dalga güçlenecek. Brezilya, Şili, Arjantin ve Kolombiya'da sol partiler iktidarda. Fujimori'nin zaferi ise sağ ittifakı canlandırabilir. Ayrıca Peru, dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri; siyasi istikrar madencilik yatırımları ve küresel bakır arzı açısından kritik.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru'nun siyasi istikrarı, Türkiye ile Latin Amerika arasındaki ticari ilişkiler açısından önem taşıyor. Türkiye, Peru'ya ihracatını artırmakta ve karşılıklı yatırım fırsatları aramaktadır. Seçim sonucu, özellikle madencilik sektöründe Türk şirketlerinin yatırım kararlarını etkileyebilir. Ayrıca Peru'daki sol eğilimli hükümetlerin, Türkiye ile işbirliğine daha açık olduğu gözlenmiştir. Castillo döneminde ikili ilişkiler olumlu seyretmişti. Sanchez'in zaferi halinde bu politikaların devamı beklenebilir. Fujimori'nin kazanması durumunda ise daha piyasa odaklı bir politika izlenebilir, ancak bu durum Türkiye'nin mevcut ticari bağlarını olumsuz etkilemeyebilir. Kısacası, Peru'daki seçimin sonucu, Türkiye'nin Latin Amerika açılımı kapsamında dikkatle takip edilmelidir.
