Peru, Pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turuyla 10 yıl içinde dokuzuncu liderini belirlemeye hazırlanıyor. Muhafazakar aday Keiko Fujimori ile solcu aday Pedro Sanchez arasında geçecek yarış, ülkenin derin siyasi krizini ve toplumsal kutuplaşmasını bir kez daha gözler önüne seriyor. İlk turda yaşanan lojistik aksaklıklar ve dolandırıcılık iddiaları, seçim sürecine gölge düşürmüştü. Şimdi seçmenler, 2016'da da yarışan ancak dar farkla kaybeden Fujimori ile ilk kez aday olan Sanchez arasında tercih yapacak.
Seçimin arka planı: İstikrarsızlık ve güvensizlik
Peru, son on yılda siyasi istikrarsızlıkla boğuşuyor. 2016'dan bu yana dört farklı cumhurbaşkanı görev yaptı, bunlardan ikisi görevden alındı, biri istifa etti ve biri de yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanıyor. Ülkede yaygın yolsuzluk, ekonomik eşitsizlik ve pandeminin derinleştirdiği sosyal sorunlar, seçmenlerin siyasi kurumlara olan güvenini sarsmış durumda. Fujimori, eski cumhurbaşkanı Alberto Fujimori'nin kızı olarak siyasete girmiş ve babasının 1990'lardaki otoriter ama ekonomik olarak başarılı dönemini hatırlatıyor. Ancak kendisi de yolsuzluk suçlamalarıyla karşı karşıya. Sanchez ise daha önce hiçbir kamu görevinde bulunmamış bir iş insanı ve aktivist olarak biliniyor; kampanyasında yolsuzlukla mücadele ve sosyal adalet vaatleri öne çıkıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Latin Amerika'da bir sınav
Peru seçimleri, Latin Amerika'da giderek artan siyasi kutuplaşmanın bir yansıması olarak görülüyor. Fujimori'nin zaferi, bölgedeki muhafazakar akımları güçlendirebilirken, Sanchez'in kazanması sol dalgayı canlandırabilir. Her iki aday da uluslararası toplum tarafından yakından izleniyor. Özellikle ABD ve Çin, Peru'daki maden yatırımları ve ticaret ilişkileri nedeniyle seçim sonucundan etkilenecek. Ekonomik açıdan bakıldığında, Peru dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri; pandemi sonrası toparlanma ihtiyacı ve artan emtia fiyatları, yeni hükümetin ekonomik politikalarını belirlemede kritik rol oynayacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru seçimleri, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, Latin Amerika'daki siyasi gelişmeler küresel dengeleri etkileyebilir. Türkiye'nin bölgeyle ticari ilişkileri sınırlı olmakla birlikte, özellikle bakır gibi kritik madenlerdeki fiyat dalgalanmaları Türk sanayisini etkileyebilir. Ayrıca, seçim sonucuna bağlı olarak Peru'nun dış politikadaki tutumu değişebilir; Fujimori daha Batı yanlısı, Sanchez ise daha bağımsız bir çizgi izleyebilir. Türkiye'nin Latin Amerika'da artan diplomatik ve ekonomik angajmanı göz önüne alındığında, Peru seçimleri Ankara tarafından dikkatle takip edilmelidir.
