Pentagon, askerlerin kayıt sırasında beyan edebileceği dini kimlikler listesinde yapılan bir değişikliğin İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi (Mormonlar) üyeleri arasında yarattığı tepki üzerine geri adım attı. ABD Savunma Bakanlığı'nın geçtiğimiz haftalarda yayımladığı güncellenmiş listede, Mormonların kendilerini tanımlamak için kullandıkları 'LDS' (Latter-day Saints) kısaltmasının çıkarılması ve sadece 'Mormon' ifadesine yer verilmesi, kilise liderleri ve üyeleri tarafından dışlayıcı olarak nitelendirildi.
Gelişmenin arka planı
Pentagon'un Savunma İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (DHRM) tarafından hazırlanan liste, askerlerin kişisel kayıtlarında dini aidiyetlerini belirlemesini sağlıyor. Daha önceki listede 'LDS' ve 'Mormon' ifadeleri bir arada yer alırken, yeni düzenlemede LDS kısaltması kaldırıldı. Kilise yetkilileri, bu değişikliğin on binlerce Mormon askerin kendini ifade etme biçimini kısıtladığını ve dini özgürlükleri ihlal ettiğini savundu.
Utah merkezli kilisenin yayın organı Deseret News, konuyu gündeme taşıyan haberler yayımladı. Kilise sözcüsü Daniel Woodruff, yaptığı açıklamada, 'LDS kısaltması, üyelerimiz tarafından yaygın olarak kullanılan bir tanımlamadır ve listeden çıkarılması büyük bir hayal kırıklığı yaratmıştır' ifadelerini kullandı. Pentagondan yapılan geri adım açıklamasında ise, 'Hatalı bir düzenleme yapıldığı tespit edilmiş, gerekli düzeltme en kısa sürede yapılmıştır' denildi.
Bölgesel veya küresel boyut
Mormonlar, ABD ordusunda önemli bir nüfusa sahip. Utah eyaleti başta olmak üzere, Idaho ve Arizona gibi eyaletlerde yoğunlaşan Mormon toplumunun askeri geçmişi uzun yıllara dayanıyor. Resmi verilere göre ABD Silahlı Kuvvetleri'nde görev yapan yaklaşık 15 bin Mormon asker bulunuyor. Bu sayı, toplam asker sayısının küçük bir kısmını oluştursa da, kilisenin sadık üyeleri arasında orduya katılım oranı yüksek. Pentagon'un bu tür hassasiyetleri göz ardı etmesi, sadece Mormonlar değil, diğer dini gruplar arasında da güven kaybına yol açabilir.
ABD'de dini özgürlükler ve orduda dini sembollerin kullanımı sık sık tartışma konusu oluyor. 2019 yılında, Müslüman askerlerin sakal bırakma hakkı, 2017'de ise Sih askerlerin türban takması konularında benzer düzenlemeler yapılmıştı. Pentagon, bu tür konularda dengeyi sağlamaya çalışırken, bazen farklı gruplardan tepki çekebiliyor. Bu son olay, kurumun kültürel hassasiyetleri yönetme konusundaki zorluklarını bir kez daha gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mormon topluluğu ABD'nin özellikle Utah ve çevresinde etkili bir dini gruptur. Türkiye ile doğrudan bir bağlantısı olmasa da, Pentagon'un aldığı bu karar ve geri adım, ABD'nin iç politikasındaki dini hassasiyetlerin orduya yansıması açısından önemlidir. Türkiye, ABD ile ortak askeri tatbikatlar ve NATO üyeliği kapsamında iş birliği yaparken, ABD ordusunun iç dinamiklerini anlamak stratejik öngörü sağlayabilir. Ayrıca, bu tür olaylar ABD'nin dini özgürlükler konusundaki hassasiyetini teyit etmekte ve uluslararası alanda benzer taleplerin gündeme gelmesine zemin hazırlamaktadır.
