ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran ile devam eden savaşın maliyetini karşılamak amacıyla Kongre'den yaklaşık 80 milyar dolar tutarında ek bütçe talebinde bulundu. Bu talep, savaşın beklenenden uzun sürmesi ve askeri harcamaların artması üzerine geldi. Pentagon yetkilileri, kaynakların asker maaşları, mühimmat ikmali, lojistik destek ve bölgedeki üslerin işletilmesi gibi kalemlerde kullanılacağını belirtti. Öte yandan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Tahran ile Washington arasındaki savaşı sona erdirme müzakereleri kapsamında arabulucu ülke Pakistan'a giderek temaslara başladı. Ruhani'nin Pakistan Başbakanı İmran Han ve diğer yetkililerle bir araya gelmesi bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
ABD ile İran arasındaki savaş, geçtiğimiz yıl başlayan ve giderek tırmanan bir krizin ardından patlak vermişti. ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve askeri baskıları, İran'ın buna karşılık vermesiyle sıcak çatışmaya dönüşmüştü. Pentagon'un talep ettiği 80 milyar dolar, ABD'nin savaş için şu ana kadar yaptığı harcamaları da aşan bir rakam. Kongre'deki Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri, bu büyüklükteki bir bütçe talebine farklı tepkiler veriyor. Bazı milletvekilleri savaşın maliyetini sorgularken, diğerleri ulusal güvenlik gerekçesiyle talebin onaylanması gerektiğini savunuyor. İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin Pakistan ziyareti, savaşın diplomatik yollarla çözülmesi umutlarını artırdı. Pakistan, İran ile Suudi Arabistan arasında da arabuluculuk yapmış bir ülke olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İran-ABD savaşı, Orta Doğu'da büyük bir insani krize yol açarken, küresel petrol fiyatlarında dalgalanmalara neden oldu. Savaşın uzaması, uluslararası ticaret yollarını ve enerji arz güvenliğini tehdit ediyor. Pakistan'ın arabuluculuk girişimi, bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor. Çin ve Rusya da sürece dahil olarak diplomatik çözüm çağrısı yapıyor. ABD'nin savaş harcamalarını artırması, ülkenin bütçe açığını daha da büyütebilir. Avrupa Birliği ise çatışmanın bir an önce sonlandırılmasını ve taraflar arasında yeni bir müzakere süreci başlatılmasını istiyor. Savaşın İran'da yarattığı yıkımın yanı sıra, göç dalgaları komşu ülkeleri de etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve ABD arasındaki savaşın doğrudan etkilediği ülkeler arasında. Çatışma, Türkiye'nin güney sınırında güvenlik riski oluştururken, enerji ve ticaret yollarının kesintiye uğraması ekonomik kayıplara yol açıyor. Türkiye, İran ile diplomatik ilişkilerini sürdürmeye çalışırken, ABD ile de ittifak ilişkilerini dengelemek zorunda. Savaşın sona ermesi, Türkiye'nin bölgesel aktör olarak etkinliğini artırabilir. Türkiye'nin arabuluculuk girişimleri ve insani yardım politikaları, iki ülke arasında köprü rolü üstlenmesini sağlayabilir.
