Çin'in başkenti Pekin'de son günlerde hava sıcaklıklarının ve nem oranının mevsim normallerinin üzerine çıkması, şehirde genelde nadir rastlanan bir duruma yol açtı: Yılanlar, kentin park ve bahçelerinde görülmeye başlandı. Sosyal medyada paylaşılan çok sayıda fotoğraf ve video, başkent sakinleri arasında tedirginlik yaratırken, Çinli yetkililer vatandaşları uyararak yılanlara yaklaşmamalarını ve belediyeye bildirmelerini istedi. Genelde kırsal alanlarda yaşayan bu sürüngenlerin kentsel bölgelere inmesi, iklim değişikliğinin yerel ekosistem üzerindeki etkilerine dair soruları da beraberinde getirdi.
Gelişmenin arka planı: Artan sıcaklık ve nem yılanları kente çekiyor
Pekin Belediyesi Doğal Kaynaklar ve Çevre Koruma Dairesi'nden yapılan açıklamaya göre, Haziran ayı başından itibaren şehir genelinde 30'un üzerinde yılan görülme vakası rapor edildi. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemine göre üç kat artış anlamına geliyor. Uzmanlar, artışın başlıca nedeninin Nisan-Mayıs aylarında beklenenden daha sıcak geçen hava ve yüksek nem olduğunu belirtiyor. Yılanlar, özellikle gölge ve su kaynaklarının bulunduğu parklar, bahçeler ve inşaat alanlarına yöneliyor.
Pekin Üniversitesi Zooloji Bölümü'nden Profesör Li Wei, yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Yılanlar ektotermik canlılardır, yani vücut sıcaklıkları çevre sıcaklığına bağlıdır. Sıcaklık arttıkça daha aktif hale gelirler ve yiyecek aramak için daha geniş alanlara yayılırlar. Pekin'deki kentsel yeşil alanlar, fare ve kuş gibi av hayvanlarının bol olması nedeniyle yılanlar için cazip hale gelmiştir." Yetkililer, vatandaşlara yılanlarla karşılaştıklarında panik yapmamalarını, ancak kesinlikle yaklaşmamalarını ve 119 numaralı acil yardım hattını arayarak durumu bildirmelerini tavsiye ediyor.
Bölgesel boyut: İklim değişikliği yaban hayatını etkiliyor
Pekin'deki bu durum, yalnızca bir anekdot olarak kalmıyor; iklim değişikliğinin kentsel ekosistemler üzerindeki daha geniş etkilerini gösteriyor. Dünya genelinde sıcaklık ve nem artışı, birçok hayvan türünün yaşam alanlarını değiştirmesine neden oluyor. Özellikle Asya'da, yılan popülasyonlarının kuzeye doğru kaydığı ve dağlık bölgelerde daha yüksek rakımlarda görüldüğü rapor ediliyor. Çin'in diğer büyük şehirlerinde de benzer vakalar yaşanıyor; geçen yıl Şanghay'da kent merkezinde bir piton yakalanmıştı.
Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) Çin Direktörü Lu Xian, "İklim değişikliği, yaban hayatının dağılımını yeniden şekillendiriyor. Bu durum, insan-yaban hayatı çatışmasını artırabilir ve halk sağlığı açısından riskler doğurabilir. Yılanlar genelde ürkek hayvanlardır ve insanlara saldırmazlar; ancak köşeye sıkıştırıldıklarında savunmaya geçebilirler. Bu nedenle halkın bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor" dedi. Pekin Belediyesi, yılan görülen alanlara uyarı levhaları yerleştirirken, aynı zamanda ekipler oluşturarak yılanları güvenli bir şekilde yakalayıp kırsal alanlara bırakma çalışmalarına başladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pekin'deki bu gelişme, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da küresel iklim değişikliğinin kentsel alanlarda yaban hayatı etkileşimini nasıl değiştirebileceğine dair önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak yılan ve benzer sürüngenlerin yerleşim alanlarına inme vakaları son yıllarda arttı. Bu durum, yerel yönetimlerin halkı bilinçlendirme ve Acil Müdahale ekiplerini yılan yakalama konusunda eğitme ihtiyacını ortaya koyuyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin tarım ve turizm üzerindeki potansiyel etkileri de göz önünde bulundurulduğunda, benzer vakaların Türkiye'de de daha sık yaşanabileceği öngörülüyor.
