İspanya'nın kuzeyindeki Pamplona kentinde düzenlenen geleneksel San Fermin boğa koşusu festivali, siyasi bir protestoya sahne oldu. Binlerce kişinin katıldığı etkinlikte, kalabalığın arasında 'Destroy Israel' (İsrail'i yok edin) yazılı dev bir pankart açıldı. Pankartın, boğa koşusunun başlangıç noktasındaki bir bina önünde bir grup tarafından tutulduğu görüldü. Olay, festivalin uluslararası medyada geniş yer bulmasına neden olurken, İspanyol yetkililerden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Güvenlik güçlerinin, pankartı açan gruba müdahale etmediği bildirildi. Festival boyunca benzer eylemlerin yaşanabileceği ihtimaline karşı tedbirlerin artırıldığı öğrenildi.
Gelişmenin arka planı
San Fermin festivali, her yıl 6-14 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen ve özellikle boğa koşusuyla bilinen bir etkinlik. Dünyanın dört bir yanından turist çeken festival, son yıllarda siyasi mesajların verildiği bir platform haline gelmiş durumda. Geçmiş yıllarda da Bask bağımsızlık yanlıları ve diğer siyasi gruplar festivali protesto amaçlı kullanmıştı. Bu yıl ise İsrail-Filistin çatışmasının Avrupa'da yarattığı gerilim, Pamplona sokaklarına taşındı. 'Destroy Israel' yazılı pankart, İsrail'in Gazze politikalarına karşı duyulan öfkenin bir yansıması olarak yorumlanıyor. İspanya'da sol eğilimli grupların ve Filistin yanlısı aktivistlerin son dönemde protesto eylemlerini artırdığı biliniyor. Özellikle Mayıs 2021'deki İsrail-Gazze çatışmalarının ardından Avrupa genelinde Filistin'e destek gösterileri yaygınlaşmıştı.
Pamplona Belediyesi, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu. Belediye sözcüsü yaptığı açıklamada, 'Bu tür provokatif eylemler festival ruhuna aykırıdır' dedi. Ancak İspanyol polisi, pankartın doğrudan bir şiddet çağrısı olup olmadığını incelediğini belirtti. İsrail Dışişleri Bakanlığı ise olayı kınayarak, 'Nefret söylemi asla kabul edilemez' ifadelerini kullandı. Bakanlık, İspanyol hükümetinden olaya ilişkin adli takip yapılmasını talep etti.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu olay, Avrupa'da artan antisemitizm ve İsrail karşıtı söylemlerin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle 2023 sonrası İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları, Avrupa'da Filistin yanlısı protestoları tetiklemişti. Fransa, Almanya ve İngiltere'de büyük gösteriler düzenlenmiş, bazı ülkelerde İsrail bayrakları yakılmıştı. Pamplona'daki pankart ise bu eğilimin İspanya'ya sıçradığını gösteriyor. İspanya, tarihsel olarak Filistin davasına sempati duyan bir ülke olarak biliniyor. 2014'te İspanyol parlamentosu, Filistin devletini tanıyan bir önergeyi kabul etmişti. Ancak bu tür açık bir 'yok etme' çağrısı, diplomatik çevrelerde endişeyle karşılandı.
Olayın bir diğer boyutu ise ABD ve İsrail'in Avrupa'daki müttefikleri üzerinde yaratabileceği baskı. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuya ilişkin bir açıklama yaparak, 'İsrail'in yok edilmesi çağrısı yapmak, uluslararası hukuka ve insan haklarına aykırıdır' dedi. AB ise henüz resmi bir kınama yayınlamadı ancak yetkililer, 'nefret söylemiyle mücadele etme' kararlılığını yineledi. Pamplona'daki pankart, küresel çapta yankı uyandırırken, İsrail'in Avrupa'daki imajına da zarar verebilecek bir gelişme olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin İsrail-Filistin meselesine ilişkin geleneksel duruşuyla örtüşen bir protesto biçimi olsa da, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme değildir. Ancak, Avrupa'da artan İsrail karşıtı söylem, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği uluslararası platformda güçlendirebilir. Türkiye, Gazze'deki insani krize dikkat çekmek için diplomatik girişimlerini sürdürürken, Avrupa kamuoyunda oluşan benzer hassasiyet, Ankara'nın elini güçlendirebilir. Öte yandan, bu tür radikal sloganların Türkiye'deki benzer protestolarda kullanılması, iç siyasette tansiyonu yükseltebilir. Türkiye, İsrail ile ticari ve diplomatik ilişkilerini dengede tutmaya çalışırken, toplumsal tepkileri yönetmekte zorlanabilir.
