Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) çalışan Pakistanlı Şii Müslümanlar, İran ile Körfez ülkeleri arasında son dönemde tırmanan gerilimin ardından işten çıkarıldıklarını ve sınır dışı edildiklerini bildiriyor. Pakistanlı işçiler, özellikle Dubai ve Abu Dabi’de inşaat, güvenlik ve hizmet sektörlerinde çalışıyordu. Görgü tanıkları, çoğu Şii olan yüzlerce Pakistanlının birkaç gün içinde gözaltına alındığını ve uçağa bindirilerek Pakistan’a gönderildiğini aktarıyor. Mağdurlar, sınır dışı kararının herhangi bir yasal süreç işletilmeden uygulandığını ve resmî bir açıklama yapılmadığını belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı: İran Gerilimi ve Körfez’de Şii Karşıtlığı
İran ile ABD arasındaki gerginlik, özellikle İran’ın nükleer programı ve bölgesel milis güçleri konusunda tırmanırken, Körfez ülkeleri İran’a yönelik güvenlik önlemlerini artırdı. BAE, Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun bir parçası olarak İran’ın bölgedeki nüfuzuna karşı mücadelede ön saflarda yer alıyor. Bu bağlamda, ülkede yaşayan Şii nüfusa yönelik baskıların arttığı bildiriliyor. Pakistanlı Şiiler, BAE’deki toplam Pakistanlı işçi nüfusunun yaklaşık %15’ini oluşturuyor. Sınır dışı edilenler arasında 10-15 yıldır BAE’de yaşayan aile reisleri de bulunuyor. Pakistan Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili olarak BAE makamlarıyla temas halinde olduğunu ancak henüz resmî bir yanıt alamadığını açıkladı.
Sınır dışı edilenlerin anlattıklarına göre, birçok işveren, İran’ın askerî hareketliliğini gerekçe göstererek Pakistanlı Şii çalışanları “güvenlik riski” olarak nitelendiriyor. Bazı işçiler, işten çıkarılma ve sınır dışı kararlarının, İran’ın geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı’nda bir BAE bandıralı gemiye el koymasının ardından hızlandığını söylüyor. Pakistan, İran ve BAE arasında arabuluculuk yapmaya çalışsa da, gelişmeler bölgedeki mezhepsel gerilimlerin yeniden alevlenebileceğine işaret ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Körfez’de Mezhepçilik ve İş Gücü Dinamikleri
Körfez ülkeleri, on yıllardır Güney Asya’dan (özellikle Pakistan, Hindistan, Bangladeş) gelen milyonlarca işçiye ev sahipliği yapıyor. Bu işçiler, genellikle düşük ücretli ve güvencesiz koşullarda çalışıyor. Ancak son yıllarda artan mezhepsel gerilimler, işçileri hedef alan ayrımcılığı körüklüyor. Şiilerin yoğun olarak çalıştığı sektörlerde, İran’la yaşanan her krizde işten çıkarmaların arttığı gözlemleniyor. Uluslararası Af Örgütü, BAE’yi bu uygulamalarla insan hakları ihlallerine yol açmakla suçluyor. Örgüt, “İşçilerin sadece mezhepsel kimlikleri nedeniyle hedef alınması kabul edilemez. BAE, uluslararası çalışma standartlarına uymalı” açıklamasını yaptı.
Öte yandan, Pakistan hükümeti, vatandaşlarının korunması için diplomatik girişimlerde bulunsa da, BAE ile ekonomik ilişkilerin bu konuda bir koz olarak kullanılması zor görünüyor. BAE, Pakistan’ın en büyük ticaret ortaklarından biri ve Pakistan’a önemli miktarda döviz gönderen işçi havale gelirinin kaynağı. Bu nedenle İslamabad’ın sert bir tepki vermekten kaçındığı yorumları yapılıyor. Bölgedeki diğer Körfez ülkeleri de benzer bir tutum izleyebilir; Suudi Arabistan ve Bahreyn’in de Şii vatandaşlarına veya işçilerine yönelik baskıları geçmişte rapor edilmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Körfez bölgesindeki dengeleri ve İran ile ilişkileri açısından önemli ipuçları taşıyor. Türkiye, bir yandan Katar ve Suudi Arabistan ile yakın ilişkilerini sürdürürken, diğer yandan İran ile ekonomik ve siyasi diyaloğu devam ettiriyor. BAE’nin Pakistanlı Şiilere yönelik bu tutumu, bölgede mezhepsel ayrışmanın derinleştiğini gösteriyor. Türkiye, bu tür durumlarda genellikle ılımlı bir duruş sergilese de, Körfez’de artan mezhepçiliğin uzun vadede bölgesel istikrarsızlığı tetikleyebileceği ve Türkiye’nin enerji ticareti ile lojistik koridorları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca, Türkiye’deki Pakistanlı işçi topluluğu da benzer ayrımcılık endişeleri taşıyabilir; ancak Türkiye’nin iş gücü politikaları ve mezhepsel çeşitliliğe yaklaşımı Körfez ülkelerinden farklılık gösteriyor.
