Pakistan'da hükümetin, muhalefetin yönettiği Hayber Pahtunhva (KP) eyalet yönetimini görevden almasının ardından patlak veren siyasi kriz, ülkenin Taliban isyancılarına karşı yürüttüğü terörle mücadele kampanyasını baltalama riski taşıyor. Başbakan Şahbaz Şerif'in ofisinden yapılan açıklamaya göre, olağanüstü bir toplantı sonrası alınan karar, bölgede halkın öfkesini artırarak güvenlik güçlerinin operasyonlarını zorlaştırabilir. KP eyaleti, Pakistan'ın Afganistan sınırındaki en hassas bölgesi olarak biliniyor ve terör örgütü Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) burada yoğun faaliyet gösteriyor.
Siyasi Krizin Arka Planı
Hayber Pahtunhva eyaleti, Pakistan'ın kuzeybatısında yer alıyor ve ülkenin en büyük Peştun nüfusuna ev sahipliği yapıyor. Eyalet, 2018'de göreve gelen muhalefetteki Pakistan Adalet Hareketi (PTI) tarafından yönetiliyordu. Ancak federal hükümet, eyalet yönetimini yolsuzluk iddiaları ve anayasal düzeni ihlal ettiği gerekçesiyle görevden aldı. Bu karar, PTI destekçileri arasında büyük tepkiyle karşılandı ve kitlesel protestolara yol açtı. Eski Başbakan İmran Han'ın tutuklanması ve partisinin siyasi baskılarla karşı karşıya kalması, ülkedeki gerilimi daha da artırdı. KP eyaletinde yapılan son seçimlerde PTI'nin zaferi, federal hükümetin müdahalesini hızlandırdı. Şimdi ise eyalet yönetiminin görevden alınması, bölgede istikrarsızlığı derinleştirebilir.
Pakistan ordusu, uzun yıllardır TTP ve diğer militan gruplara karşı operasyonlar yürütüyor. Ancak son dönemde artan saldırılar, güvenlik güçlerinin zorlandığını gösteriyor. Siyasi istikrarsızlık, istihbarat toplama ve operasyonel koordinasyonu olumsuz etkileyerek terörle mücadeleyi zayıflatabilir. Uzmanlar, halkın güvenlik güçlerine olan güveninin azalmasının, TTP'nin propaganda ve militan devşirme çabalarını kolaylaştırabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pakistan'daki istikrarsızlık, sadece ülke içinde değil, bölgesel ve küresel düzeyde de endişe yaratıyor. Afganistan'ın komşusu olan Pakistan, NATO'nun Afganistan'daki varlığı sırasında kritik bir lojistik ve istihbarat ortağıydı. ABD'nin 2021'de Afganistan'dan çekilmesinin ardından bölgedeki güç dengeleri değişti ve Pakistan, Taliban yönetimiyle ilişkilerini yönetmeye çalışıyor. Ancak TTP'nin Afganistan topraklarını kullanarak Pakistan'a saldırılar düzenlemesi, iki ülke arasında gerginliğe yol açıyor. Pakistan, Afganistan'daki Taliban yönetimini TTP'ye karşı harekete geçmeye defalarca çağırdı, ancak sonuç alınamadı. Bu durum, sınır güvenliğini daha da karmaşık hale getiriyor.
Öte yandan, Çin'in Pakistan'daki yatırımları da risk altında. Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru (CPEC), ülkenin ekonomik kalkınması için hayati önem taşıyor ve güvenlik sorunları bu projeyi tehdit ediyor. Çin, Pakistan'daki vatandaşlarına ve yatırımlarına yönelik saldırılardan endişe duyuyor. Son yıllarda Çinli mühendis ve işçilere yönelik saldırılar, Pekin'in güvenlik konusundaki hassasiyetini artırdı. Pakistan hükümeti, CPEC güzergahındaki güvenliği sağlamak için özel güvenlik güçleri konuşlandırmış olsa da, siyasi kriz bu çabaları sekteye uğratabilir.
Uluslararası toplum, Pakistan'daki siyasi istikrarsızlığın terörle mücadeleye etkisini yakından izliyor. ABD ve Avrupa ülkeleri, Pakistan'ın nükleer silahlara sahip olması nedeniyle istikrarını önemsiyor. Ayrıca, bölgesel güçler Hindistan ve İran da gelişmeleri takip ediyor. Hindistan, Pakistan'daki kaosun kendi güvenliğini etkileyebileceğinden endişe ediyor. İran ise sınır bölgelerindeki istikrarsızlıktan rahatsız.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ile Pakistan arasındaki derin tarihi ve kültürel bağlar, bu gelişmeyi Ankara için önemli kılıyor. Pakistan, Türkiye'nin Güney Asya'daki en önemli müttefiklerinden biri ve savunma işbirliği her geçen gün artıyor. Türk savunma sanayii, Pakistan'a insansız hava araçları ve diğer askeri teçhizat satışı yapıyor. Pakistan'daki siyasi istikrarsızlık, bu işbirliklerini ve bölgesel güvenlik dengesini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, terörle mücadelede zayıflama, bölgesel terör hareketlerini cesaretlendirebilir ve Türkiye'nin de karşı karşıya olduğu terör tehdidini dolaylı olarak artırabilir. Türkiye, istikrarlı bir Pakistan'ın bölgesel barış için kritik olduğunu düşünüyor ve gelişmeleri yakından izliyor.
