Pakistan ordusu, başkent İslamabad'da düzenlenen askeri geçit töreninde Çin'in HQ-17A kısa menzilli hava savunma sistemine birebir benzeyen bir aracı kamuoyuna sundu. Yetkililer, söz konusu askeri aracın modelini veya menşeini resmi olarak açıklamadı. Görüntüler, aracın Çin'in HQ-17A olarak bilinen tekerlekli hava savunma platformuyla büyük ölçüde örtüştüğünü gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Pakistan ile Çin arasındaki savunma işbirliği son yıllarda hızla genişliyor. İki ülke, uzun süredir ortak askeri tatbikatlar düzenliyor, silah ticareti anlaşmaları imzalıyor ve savunma sanayii alanında teknoloji paylaşımını artırıyor. Pakistan, özellikle Hindistan ile yaşadığı gerilim nedeniyle hava savunma kapasitesini güçlendirmeye öncelik veriyor.
HQ-17A, Çin'in kısa menzilli hava savunma sistemleri ailesinin bir üyesi. Alçak irtifada uçan uçak, helikopter, insansız hava aracı ve seyir füzesi gibi hedefleri önleme kapasitesine sahip. Dikey fırlatma sistemi, aynı anda birden fazla hedefe kilitlenebilme özelliği ve yüksek hareket kabiliyetiyle öne çıkıyor. Sistemin, Çin'in iç güvenlik ve sınır savunmasında yaygın olarak konuşlandırıldığı biliniyor.
Pakistan'ın bu sistemi envanterine katıp katmadığı henüz doğrulanmadı. Ancak geçit töreninde sergilenmesi, iki ülke arasındaki savunma işbirliğinin yeni bir aşamaya geçtiği yorumlarına yol açtı. İslamabad yönetimi, son dönemde Çin'den JF-17 savaş uçakları, VT-4 tankları ve çeşitli insansız hava araçları tedarik etmişti.
Bölgesel ve küresel boyut
Pakistan'ın Çin yapımı hava savunma sistemini sergilemesi, Güney Asya'daki askeri denge açısından önem taşıyor. Hindistan, son yıllarda Rusya'dan S-400 Triumf hava savunma sistemleri satın alarak hava savunma kabiliyetini artırdı. Pakistan'ın da benzer şekilde kısa ve orta menzilli sistemlerle bu açığı kapatmaya çalıştığı değerlendiriliyor.
Çin'in Pakistan'a yönelik savunma ihracatı, Pekin'in Hint-Pasifik bölgesindeki stratejik konumunu güçlendirme çabasının bir parçası. Çin, Pakistan üzerinden Hint Okyanusu'na erişim sağlarken, İslamabad da Pekin'in ekonomik ve askeri desteğiyle bölgesel nüfuzunu koruyor. Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru (CPEC) gibi projeler, bu stratejik ortaklığın ekonomik ayağını oluşturuyor.
ABD'nin Afganistan'dan çekilmesi sonrası bölgede oluşan boşluk, Çin-Pakistan işbirliğini daha da kritik hale getirdi. Ayrıca, Hindistan'ın ABD ile savunma ilişkilerini derinleştirmesi, Pakistan'ı Çin'e daha fazla yakınlaştıran bir faktör olarak öne çıkıyor. Askeri uzmanlar, Pakistan'ın HQ-17A benzeri bir sistemi tedarik etmesi durumunda, bölgedeki hava savunma dengesinin Hindistan lehine bozulmasının engellenebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan-Çin savunma işbirliğinin derinleşmesi, Türkiye'nin Güney Asya ve Hint-Pasifik'teki dengeler açısından yakından takip ettiği bir gelişme. Türkiye, son yıllarda Pakistan ile savunma sanayii alanında önemli işbirliklerine imza attı; özellikle insansız hava araçları ve zırhlı araç projelerinde ortaklıklar kurdu. Çin'in Pakistan'a yönelik hava savunma sistemi satışı, Türk savunma ihracatçıları için rekabet baskısı yaratabilir. Öte yandan, Türkiye'nin Çin ile artan ekonomik ve ticari ilişkileri göz önüne alındığında, bu gelişme Ankara'nın dengeli diplomasi yürütme gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, hem Pakistan hem de Çin ile ilişkilerini koruyarak bölgesel istikrara katkı sağlama potansiyeline sahip.
